Duch Święty musi szukać nowego schronienia

· 1.4k odsłon · Skomentuj! · Autor:
Duch Święty musi szukać nowego schronienia

Czy kościoły w Europie są jeszcze potrzebne, to pytanie cały chrześcijański świat. Z roku na rok maleje liczba wiernych. A mniej wiernych to mniej pieniędzy na utrzymanie. Dlatego obiekty sakralne zmieniają przeznaczenie. Kościoły przekształcają się w restauracje, księgarnie, muzea, przedszkola a nawet sklepy czy nocne kluby. Drugie, inne życie kościołów powoli staje się normą dla mieszkańców Europy Zachodniej.

- Europa się laicyzuje – grzmią z ambon księża, a z mediów chadeccy politycy. Słowo „desakralizacja” (czyli wg Słownika Języka Polskiego; przejście określonego podmiotu spod władzy kościelnej do świeckiej) odmieniane jest przez wiele przypadków.

To nie tylko znak naszych czasów

Od wielu wieków budynki sakralne wykorzystywano na szpitale czy przytułki. Działo się tak w czasach wojen lub klęsk żywiołowych. Sekularyzacja - działania zmierzające do zmniejszenia lub wyeliminowania religii - też nie jest wymysłem współczesnych. Zjawisko istnieje od XVI wieku. W przeszłości sekularyzacją nazywano przejęcie majątku kościelnego, klasztorów, kościołów na rzecz władz świeckich.

Czyli w przeszłości Kościołowi zabierano. Dzisiaj oddaje sam, bo nie jest w stanie utrzymać wielkich, budowli, często nadgryzanych zębem czasu, wymagających specjalistycznych technologii oraz przede wszystkim trudnych do ogrzania zimą.

Mniej wiernych, mniej kościołów

Duchowni martwią się, owszem. Bardziej jednak drastycznym spadkiem liczby wiernych niż utratą budynku.

Desakralizacje kościołów bardziej trapią wiernych. Budzą emocjonalny sprzeciw, szczególnie u osób starszych, mocno przywiązanych nie tylko do swojej wiary, ale i do tradycyjnych miejsc kultu. Dla nich miejsce święte to więcej niż pieniądze, coś więcej niż konieczność zapełnienia go w niedzielę i ogrzania. Dlatego nie rozumieją, jak można się pozbywać kościołów, jak można sprzedawać?

Jeszcze bardziej nie rozumieją, jak to się dzieje, że nowi użytkownicy zeświecczonych, wręcz „zbezczeszczonych” kościołów, nie padają na miejscu trupem, rażeni gromem z jasnego nieba.

Pragmatyzm zwycięża

50, czasami 100 wiernych uczęszcza na niedzielne nabożeństwa w Niemczech, Holandii, Belgii, Francji, czy Wielkiej Brytanii. Nie dziwią zatem decyzje o sprzedaży kolejnych świątyń. W Holandii, w latach 1960-2008, zdesakralizowano 907 kościołów. W Niemczech, między rokiem 2004 a 2009 ten sam los spotkał 99 świątyń. W Belgii na desakralizację czeka kolejnych 30 obiektów.

Nowi właściciele napełniają stare mury nowym życiem. Zwykle poddają je gruntownej renowacji, w myśl najnowszych trendów architektonicznych, ale z zachowaniem ducha przeszłości.

W Maastricht nowi właściciele zamienili XVI-wieczny klasztor w nowoczesny hotel. Z zewnątrz obiekt niewiele się zmienił, różnicę można dostrzec dopiero w jego wnętrzu. Na modernizację i przebudowę wydano 15 mln euro.

Holandia

W Kraju Tulipanów z 19 tysięcy kościołów tylko 7 tysięcy pełni funkcję, do której zostały stworzone. Pozostałe przerobiono na prywatne mieszkania, hotele, przedszkola, księgarnie czy centra sztuki współczesnej.

W kościele w Haarlem powstały 24 apartamenty mieszkalne. W Amsterdamie kościół kupił właściciel z Iranu i przekształcił go w restaurację. Wnętrze zmieniło wystrój, na ścianach pojawiły się sprowadzane z Iranu, Persji i Dubaju mozaiki, charakterystyczne dla tamtego regionu. Powstało miejsce, w którym w mury chrześcijańskiego kościoła wbudowano arabski bazar.

Niemcy

Kaplicę w Eventkapelle niedaleko Kolonii zdesakralizowano 20 lat temu. Przez 10 lat mieściło się tam centrum sprzedaży drzewa tekowego. Potem przerobiono ją na kawiarnię, miejsce, gdzie organizowane są urodziny, wystawy czy spotkania. Bywa, że młodzi ludzie właśnie tam składają sobie małżeńskie przyrzeczenia. Nowy właściciel dobudował antresolę, całość utrzymując jednak w klimacie sakralnym. Oko wciąż cieszą piękne, okienne witraże.

Katolicki Kościół pod wezwaniem Trzech Króli, leżący również nieopodal Kolonii, trafił w prywatne ręce architekta Martina Linka, który zamienił go w trzypokoleniowy dom mieszkalny.

Wielka Brytania

Najwięcej kontrowersji budzi wykorzystanie niektórych kościołów na Wyspach Brytyjskich. Często przekształcane są w puby albo w meczety. Kościół w Leeds zamienił się w nocny klub Halo Bar Night Club, a w Westbourne na południu Anglii, zamiast konfesjonałów ustawiono lady, a całość przeistoczyła się w market Tesco.

Urodzony w Szwecji piłkarz Zlatan Ibrahimowić przerabia zabytkowy kościół na 900-metrowe luksusowe mieszkanie, z zimowym ogrodem i salą kinową.

Trend nie omija krajów postrzeganych jako silnie katolickie. W Irlandii, w Dublinie, kościół pod wezwaniem Marii zamieniono na restaurację i pub.

Włochy…

… to państwo bogate w stare, zabytkowe kościoły. Dzisiaj w zupełnie innej szacie. W dawnym kościele Matki Boskiej Śnieżnej w Portichetto di Lusisago, wybudowanym 1890 r, obecnie mieści się warsztat samochodowy. Kościół Najświętszego Zbawiciela i Wszystkich Świętych w Viareggio, zbudowany w 1910 roku, zamieniono na wiejską świetlicę. Pracownia malarska i galeria powstały w kościele św. Rocha w Verduno, którego budowę datuje się na 1618 r. Elegancką salę koncertową utworzono we wnętrzach zbudowanego w 1650 r. kościoła pod wezwaniem św. Filipa Nereusza w Akwilei. Sala sportowa ze stołem do ping ponga w centralnym miejscu mieści się obecnie w XVII- wiecznym kościele św. Łucji w Montescaglioso. W kościele św. Sabiny z XI wielu w Genui od 1985 r. mieści się oddział banku, a w zbudowanym w 1927 r. kościele św. Józefa od Pokoju w Mediolanie – nocny klub. To tylko kilkanaście obiektów z długiej, liczącej kilkadziesiąt pozycji listy.

Polska

Nad Wisłą, w kraju o silnych tradycjach katolickich, desakralizacja kościołów, nawet innych wiar, budzi potężne emocje. Tak było z kościołem w Wieldządzu. Na początku lat 90-tych kupiła go prywatna osoba, by wkrótce otworzyć w jego wnętrzach dyskotekę. Obecnie zamknięty, czeka na nowego właściciela, który – jak liczą miejscowi - będzie w nim prowadził bardziej „chlubną” a mniej „bezbożną” działalność.

Na razie jednak polskie kościoły są pełne wiernych, dlatego w ręce świeckie i do świeckiego użytkowania, przeszło ledwie kilka obiektów. Częstszą praktyką jest przejmowanie ich przez samorządy lokalne i tworzenie w zabytkowych wnętrzach centrów kultury.

Kościół na meczet

Najwięcej kontrowersji budzi przejmowanie chrześcijańskich obiektów sakralnych przez inne religie.

W Niemczech kilka świątyń zamieniło się w meczety, nad czym ubolewają wierni i duchowni. W 2013r. gmina muzułmańska przejęła budynek dekonsekrowanego w 2002 r. luterańskiego kościoła Kapernaum w Hamburg-Horn. Wierni liczyli, że budynek będzie służył chrześcijańskiej społeczności, zamieniony w dom pomocy, dom seniora lub przedszkole. Nowy właściciel terenu zdecydował jednak inaczej i sprzedał go miejscowej gminie muzułmańskiej.

Takie przypadki miały już w Niemczech miejsce. W 2012 budynek kościoła ewangelicko-metodystycznego w Mönchengladbach przekształcono w dom modlitwy alewitów. Wcześniej na meczety zamieniono dwa kościoły nowoapostolske, jeden w Dortmundzie i jeden w Berlinie.

Kościoły wrócą wierzą niektórzy

Osoby, którym trudno się pogodzić z tym trendem wierzą, że najgorszą rzeczą jest zburzenie kościoła. W innym przypadku wszystko może się wydarzyć. Bo nawet jeżeli dzisiaj kościół zmienił przeznaczenie, zostały mury, wspaniała architektura i miejsce, które przez lata służyło kultowi.

Na zachodzie dostrzegany jest trend, zwany uduchowianiem kultury. Przyczyną jest kryzys kościoła.

Z kryzysami bywa jednak tak, że potrafią wzmacniać. Są tacy, którzy wierzą, że z obecnego kryzysu wiary na Zachodzie Europy Kościół wyjdzie silniejszy. I przyjdzie czas, kiedy do kościołów zamienionych na biblioteki, księgarnie, sale wystawowe i galerie znowu powrócą wierni, by szczelnie zapełnić ich wnętrza podczas niedzielnych nabożeństw.

Zdjęcie: www.flickr.com/photos/billdamon/14234311248, autor: Bill Damon

Informacje o publikacji
Cześć. Jestem słynną Majką z portalu MyPolacy.de i jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o portalu lub masz ciekawą informację do przekazania, zapraszam :) München, ostatnio online:
Wybraliśmy dla Ciebie