Małżeństwo w Niemczech

· 16.3k odsłon · Skomentuj! · Autor:
Małżeństwo w Niemczech

Poznaj zasady i warunki zawierania małżeństw w Niemczech. Dowiedz się jak wygląda sprawa wyboru nazwiska.

Kto i kiedy jest uprawniony do zawarcia małżeństwa?

Jednym z podstawowych warunków zawarcia małżeństwa przez obywatela polskiego w RFN jest przedłożenie w urzędzie stanu cywilnego RFN zaświadczenia o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa. Zaświadczenia są wydawane przez urzędy stanu cywilnego w Polsce.
Jeżeli osoba zamierzająca zawrzeć związek małżeński w Niemczech wyjechała z Polski przed ukończeniem 16 roku życia, właściwy do wydania zaświadczenia o zdolności do zawarcia związku małżeńskiego jest konsul.
Celem załatwienia formalności należy przedłożyć osobiście konsulowi:
1. Paszport polski
2. Odpis zupełny aktu urodzenia
3. Zapewnienie wnioskodawc
y złożone osobiście przed Konsulem, że nie wie o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa
4. Dowód ustania lub unieważnienia małżeństwa (dotyczy osób, które pozostawały w związku małżeńskim). Orzeczenia sądów RFN rozwiązujące lub unieważniające związek małżeński, wydane przed wejściem Polski do Unii Europejskiej, tzn. przed 01.05.2004 r., wymagają uznania ich przez właściwy sąd okręgowy w Polsce w trybie przewidzianym przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast orzeczenia wydane po 01.05.2004 r. wymagają tzw. umiejscowienia w Urzędzie Stanu Cywilnego w Polsce, w którym zostało zawarte małżeństwo, a jeżeli małżeństwo zostało zawarte poza Polską:
- w Urzędzie Stanu Cywilnego w Polsce właściwym według ostatniego miejsca zamieszkania wnioskodawcy (-czyni) w Polsce;
- w Urzędzie Stanu Cywilnego Warszawa – śródmieście, jeżeli wnioskodawca (-czyni) nigdy nie mieszkał w Polsce (Adres: USC Warszawa- śródmieście, ul. Jezuicka 1/3, 00-281 Warszawa, tel.: 004822/6358446, fax: 004822/6355297).
5. Wyciąg z przebiegu zameldowania

Jeżeli osoba zamierzająca zawrzeć związek małżeński nie może osobiście załatwić formalności, a właściwy do wydania zaświadczenia o zdolności prawnej do zawarcia związku małżeńskiego jest urząd stanu cywilnego w Polsce, to powinna ona przedłożyć konsulowi wyżej wymienione dokumenty oraz w obecności konsula podpisać upoważnienie dla osoby w kraju do załatwienia formalności w jej imieniu. W takim przypadku konsul poświadcza własnoręczność podpisu wnioskodawcy na upoważnieniu oraz na zapewnieniu o braku okoliczności wyłączających możliwość zawarcia związku małżeńskiego.
Konsul nie rozpatruje podań nadesłanych drogą korespondencyjną oraz podań bez kompletu wymaganych dokumentów

Wiek uprawniający do zawarcia małżeństwa wg prawa niemieckiego osiąga się wraz z uzyskaniem pełnoletności, tzn. z ukończeniem 18 lat. Zwolnienie z tego wymogu przez sąd opiekuńczy jest możliwe, jeżeli jeden z narzeczonych ukończył 16 lat, natomiast drugi jest pełnoletni. Osoba niepełnoletnia, zawierająca małżeństwo za zgodą sądu, nie staje się przez to pełnoletnia i w pełni zdolna do czynności prawnych.

Bezpośrednimi przeszkodami w zawarciu małżeństwa są: pozostawanie w związku małżeńskim, pokrewieństwo w linii prostej, oraz pomiędzy rodzeństwem biologicznym i przyrodnim jak również przysposobienie. Przeszkoda pozostawania w związku małżeńskim nakłada na urzędnika w Niemczech obowiązek sprawdzenia, czy wszystkie poprzednie małżeństwa zostały rozwiązane, niezależnie od tego czy chodzi o obywateli niemieckich czy obcokrajowców. Rozwiązanie małżeństwa pomiędzy obywatelem polskim i niemieckim przez polski sąd staje się skuteczne w Niemczech dopiero po uznaniu wyroku przez krajowe (landowe) ministerstwo sprawiedliwości na wniosek jednego z zainteresowanych.

Do warunków zawarcia małżeństwa należy jednoczesna obecność narzeczonych przed urzędnikiem stanu cywilnego. Oświadczenie woli zawarcia małżeństwa musi zostać złożone osobiście. Po złożeniu oświadczenia woli urzędnik stanu cywilnego stwierdza, że narzeczeni zawarli małżeństwo zgodnie z prawem. Zawarcie małżeństwa może na wniosek narzeczonych nastąpić w obecności jednego lub dwóch świadków, co nie jest jednakże obowiązkiem.

Urzędnik stanu cywilnego może odmówić przyjęcia oświadczeń tylko wtedy, gdyby małżeństwo takie podlegało zniesieniu. Regulacja ta ma zapobiec współuczestniczeniu urzędnika stanu cywilnego w małżeństwach pozornych. A co to są małżeństwa pozorne? Ustawodawca nie wyjaśnia tego jednoznacznie - używa sformułowania, że małżeństwo podlega zniesieniu, jeżeli małżonkowie nie zamierzali podjąć “poważnego zobowiązania i wzajemnej odpowiedzialności za pożycie małżeńskie”, co jest rozumiane jako zawarcie małżeństwa w celu innym niż założenia rodziny.

Do przepisów formalnych należy również rejestracja zawarcia małżeństwa w księdze małżeństw przez urzędnika stanu cywilnego. Ma to znaczenie jedynie deklaratoryjne.

Od 1 lipca 1998 małżeństwa zawarte z formalnymi wadami są na wniosek zainteresowanych osób tylko znoszone, tzn. rezygnuje się z instytucji sądowego unieważnienia małżeństwa (zniesienie małżeństwa odbywa się ze skutkiem od dnia prawomocnego zniesienia, a unieważnienie działało wstecz). Właściwym do przyjęcia wniosku o zniesienie jest urząd administracji publicznej, a nie jak poprzednio prokurator. O zlikwidowaniu skutków małżeństwa zawartego z wadami prawnymi będzie orzekał sąd w postanowieniu o zniesieniu.

Proces zawierania związku

Narzeczeni zgłaszają wolę zawarcia małżeństwa we właściwym urzędzie stanu cywilnego, aby można było sprawdzić ich zdolność prawną do zawarcia małżeństwa. Zgłoszenie to może nastąpić wspólnie, przez jednego z narzeczonych mającego pełnomocnictwo drugiego z nich lub w szczególnych przypadkach - pisemnie lub przez pełnomocników. Właściwość urzędu stanu cywilnego nadal będzie określana miejscem zamieszkania lub stałego pobytu jednego z narzeczonych. W przypadku kilku miejsc zamieszkania narzeczeni mają wolny wybór.

Jeżeli narzeczeni pragną zawrzeć związek małżeński w innym urzędzie stanu cywilnego, urzędnik stanu cywilnego przyjmujący oświadczenia musi dostać upoważnienie z właściwego USC, w którym nastąpiło zgłoszenie woli zawarcia małżeństwa. Urzędnik stanu cywilnego potrzebuje do sprawdzenia zdolności prawnej wszystkich wymaganych odpisów aktów i zaświadczeń. Jeżeli nie wszystkie dokumenty mogą zostać przedłożone, przyjmowane jest zapewnienie (forma oświadczenia składanego pod przysięgą).

Zaświadczenie

Republika Federalna Niemiec ratyfikowała porozumienie Międzynarodowej Komisji Stanu Cywilnego (CIEC) o wystawianiu zaświadczeń o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa, które obowiązuje od 1 listopada 1997 r. Dlatego niemieckie urzędy stanu cywilnego wystawiają zaświadczenia do przedstawienia za granicą na kilkujęzycznym formularzu, niezależnie od tego czy chodzi o kraj, który przystąpił do porozumienia czy nie. Przy zawieraniu małżeństwa w Niemczech polscy narzeczeni musieli przedkładać swoje zaświadczenia o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa we właściwej niemieckiej placówce konsularnej w celu umieszczenia na nim poświadczenia właściwości polskiego urzędu do wystawiania zaświadczenia. Poświadczenie to nie jest wymagane od 1 lipca 1998. Niemniej jednak, jeżeli niemiecki urzędnik stanu cywilnego będzie miał wątpliwości, może wymagać legalizacji zaświadczenia w formie przyjętej pomiędzy Niemcami a danym państwem.

Kwestia nazwiska

Zgodnie z prawem niemieckim nazwiskiem rodowym jest aktualne noszone nazwisko stwierdzane na podstawie księgi urodzeń, a więc nazwisko wpisywane przez urzędnika stanu cywilnego do odpisu aktu urodzenia.
 
W przypadku osoby stanu wolnego nazwisko rodzinne jest identyczne z nazwiskiem rodowym. Nazwisko rodzinne względnie rodowe może składać się z jednego członu. Istnieją jednak również nazwiska dwuczłonowe lub wieloczłonowe, które są łączone myślnikiem. Także inne formy nazwisk są w Niemczech spotykane takie jak: “auf der Heide”, “an der Mauer”.
 
Konstytucja Weimarska dla Rzeszy Niemieckiej z 11 sierpnia 1919 roku zniosła arystokrację i przekształciła ostatnio noszony tytuł szlachecki w człon nazwiska następujący po imionach. Nie wolno tym samym traktować tego tytułu jako formy grzecznościowej, lecz jako człon nazwiska w formie męskiej i żeńskiej.
Nazwiskiem rodzinnym jest również nazwisko, które nosi osoba będąca w związku małżeńskim lub osoba, która była w związku małżeńskim. W przypadkach małżonków nazwiskiem rodzinnym jest wybrane wspólne nazwisko małżonków.
Do nazwiska rodzinnego należy również tzw. nazwisko towarzyszące, którym może być nazwisko rodowe lub nazwisko małżeńskie z poprzedniego małżeństwa dodane do aktualnego nazwisko małżeńskiego.

Z nazwiska towarzyszącego można w każdej chwili zrezygnować. Jeżeli jeden lub oboje partnerzy mają obce obywatelstwo to istnieje rozszerzone prawo wyboru nazwiska dla narzeczonych. Jeżeli małżonkowie nie dokonują wspólnego wyboru, każdy z nich pozostaje przy swoim dotychczasowym nazwisku wg swojego ojczystego prawa o nazwiskach.

Podstawą wyboru nazwiska dla obojga narzeczonych może być ojczyste prawo o nazwiskach jednego z narzeczonych. Zawsze też można wybrać prawo niemieckie dla obojga partnerów, nawet jeśli prawo ojczyste tego nie akceptuje.
Na przykład: w małżeństwie “polsko-niemieckim” lub “polsko-polskim” nazwisko może być wybrane według prawa polskiego lub niemieckiego. Należy zwrócić uwagę na to, że wybór ten nie jest ujęty w odpisie aktu małżeństwa, lecz jedynie w księdze rodzinnej, tzn. można go odczytać z rubryki 10 odpisu z księgi rodzinnej. W międzynarodowym odpisie aktu małżeństwa pojawia się jedynie efekt końcowy. Jeżeli małżonkowie zdecydowali się na wybór nazwiska wg prawa niemieckiego i postanowili wybrać wspólne nazwisko małżeńskie, to osoba, której nazwisko nie zostało wybrane jako wspólne, może dodać nazwisko towarzyszące, które jest częścią nazwiska rodzinnego. Jako nazwisko towarzyszące może zostać przyjęte własne nazwisko rodowe lub dotychczasowe nazwisko rodzinne. Nie można przyjąć nazwiska towarzyszącego, gdy nazwisko małżeńskie składa się już z dwóch członów. Nazwisko towarzyszące może zostać umieszczone przed nazwiskiem małżeńskim lub po nim i jest połączone z nim myślnikiem.

Informacje o publikacji
Cześć. Jestem słynną Majką z portalu MyPolacy.de i jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o portalu lub masz ciekawą informację do przekazania, zapraszam :) München, ostatnio online:
Wybraliśmy dla Ciebie