Urlop wypoczynkowy w Niemczech - Poznaj swoje prawa

· 8.5k odsłon · Skomentuj! · Autor:
Urlop wypoczynkowy w Niemczech - Poznaj swoje prawa

Twój pracodawca nie przyznaje Ci wystarczająco dużo urlopu wypoczynkowego lub nie wywiązuje się w tym zakresie z ustaleń z umowy o pracę? Sprawdź, jakie prawa Ci przysługują.

Minimalna ilość dni urlopu wypoczynkowego (Erholungsurlaub), który pracodawca musi rocznie przyznać pracobiorcy, jest regulowana w federalnej ustawie o urlopie i wynosi 24 dni robocze. Ponieważ do dni roboczych zaliczane są też soboty, prawo do 24 dni urlopu wypoczynkowego mają tylko ci pracobiorcy, którzy pracują sześć dni w tygodniu. Większość pracobiorców pracuje tylko pięć dni w tygodniu i zatem dla nich przewidziane jest o jedną szóstą mniejsze minimum, a więc 20 dni. I w jednym i w drugim przypadku wychodzi zatem cztery tygodnie czasu wolnego na odpoczynek w roku. Jest to oczywiście tylko minimum i pracodawca może w umowie o pracę, w umowie zbiorowej lub porozumieniu zakładowym przyznać prawo do większej ilości dni urlopu wypoczynkowego. Średnio w Niemczech pracobiorcy mają prawo do około 30 dni, a więc sześć tygodni, i jest to w Europie jedno z przednich miejsc w rankingu krajów z największą liczbą wolnych dni w roku. Dotyczy to też pracowników w służbie publicznej (öffentlicher Dienst) oraz urzędników. Urlop z reguły udziela się dopiero po przepracowanych sześciu miesiącach u nowego pracodawcy.

Prawo do urlopu a zakaz dyskryminacji

Pracodawca w umowach lub przy przydzielaniu urlopu nie może nikogo dyskryminować, nie może zatem dać przykładowo więcej urlopu Niemcom niż obcokrajowcom albo w pierwszej kolejności uwzględniać wnioski o urlop męszczyzn. Może dać więcej urlopu pracobiorcom starszym lub takim, którzy mają dłuższy staż pracy w przedsiębiorstwie pracodawcy. Osobą niepełnosprawnym z stopniem inwalidztwa (Grad der Behinderung) 50 lub wyższym ma nawet prawo do dodatkowych pięć dni urlopu wypoczynkowego, jeżeli pracuje pięć dni w tygodniu – odpowiednio więcej lub mniej, jeżeli wymiar pracy jest inny. Często pracodawca w pierwszej kolejności będzie uwzględniał wnioski o urlop pracobiorców, którzy mają dzieci w wieku szkolnym i chcą urlop w czasie ferii szkolnych. W niektórych przypadkach pracodawca może też zarządzić urlop przymusowy (Zwangsurlaub).

Kiedy urlop przepada?

Pracodawca powinien uwzględnić życzenia pracobiorcy w zakresie terminu urlopu, ale pierwszeństwo mają wymogi zakładowe. Na końcu roku niewykorzystany urlop z reguły przepada bez obowiązku pracodawcy do przeniesienie lub wypłacenia go. Wyjątkowo można przenieść niewykorzystany urlop na czas do 31. marca następnego roku. Inaczej sytuację można tylko ocenić w razie długotrwałej choroby pracobiorcy, która uniemożliwiła mu skorzystania z urlopu. Wtedy ale urlop przepada najpóźniej po 15 miesiącach od zakończenia roku, w którym powstał, a więc 31. marca rok później.

Rekompensata za urlop

Rekompensatę za urlop (Urlaubsabgeltung) pracodawca może otrzymać, jeżeli przez zakończenie umowy o pracę nie może już wykorzystać urlopu. Jeżeli pracodawca w wypowiedzeniu zwolni pracobiorcę z obowiązku dalszego świadczenia usług (Freistellung), to może tylko wtedy na te wolne dni zaliczyć dni urlopowe, jeżeli zwolnienie z tego obowiązku jest nieodwołalne (unwiderruflich).

Jeżeli natomiast pracobiorca przed zakończeniem stosunku pracy już otrzymał więcej urlopu, niż mu za w tym roku przepracowany okres przysługuje, to z reguły nie musi zwracać rekompensaty za dodatkowe dni urlopu. Przykładowo pracobiorca bierze cały urlop roczny w styczniu i lutym a z końcem marca kończy stosunek pracy. Pracodawca z reguły nie będzie mógł żądać zwrotu za trzy czwarte dni rocznego urlopu, chyba że takie prawo daje mu obowiązująca umowa (zbiorowa). Ale pracodawca powinien wystawić pracobiorcy potwierdzenie na piśmie, z ilu dni urlopowych w danym roku skorzystał przed zakończeniem stosunku pracy (Urlaubsbescheinigung). Jest to istotne dla prawa pracobiorcy do dalszego urlopu w tym roku u nowego pracodawcy. Jeżeli zatem pracobiorca wykorzystał cały urlop roczny u starego pracodawcy, nowy pracodawca już nie musi mu dać urlopu do końca roku. Nowy pracodawca może też zaliczyć zrekompensowane dni urlopowe. Dopóki pracobiorca nie przedstawi pracodawcy potwierdzenia od starego pracodawcy, nowy pracodawca może odmówić udzielenie urlopu.

Jeżeli pracobiorca umrze w trakcie trwania stosunku pracy, roszczenie o rekompensatę za do dnia śmierci niewykorzystany urlop przechodzi na spadkobierców.

Urlop wypoczynkowy a świedczenia

W trakcie trwania urlopu wypoczynkowego pracobiorca ma prawo do wypłaty wynagrodzenia urlopowego (Urlaubsentgelt). Wysokość wynagrodzenia urlopowego wynosi średnią z ostatnich trzynastu tygodni bez nadgodzin. Nie bierze się przy tym pod uwagę zajść, które mogą obniżyć średnią jak prace nie w pełnym wymiarze godzin (Kurzarbeit). Dodatkowe świadczenia niepieniężne należy przeliczyć na pieniądze.

Niektórzy pracodawcy wypłacają też dodatkowe świadczenia urlopowe (Urlaubsgeld) na podstawie regulacji w umowie o pracę, umowie zbiorowej, porozumień zakładowych lub zwyczaju zakładowego. Tutaj też pracodawcy nie wolno dyskryminować, a więc jednym grupom pracobiorców dać świadczenia urlopowe a drugim nie. Jeżeli przykładowo pracodawca daje świadczenia urlopowe pracobiorcą na pełnym etacie (Vollzeit) a pracobiorcą na pół-etatu (Teilzeit) nie, to jest to niedozwolona dyskryminacja, w szczególności, jeżeli pracobiorcy na pełnym etacie to przeważnie byliby męszczyźni a na pół-etacie kobiety. Wysokość świadczenia urlopowego ale może zależeć od stażu w przedsiębiorstwie pracodawcy. Świadczenie urlopowe podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Komornik nie może zająć świadczeń urlopowych a pracobiorca nie może ich scedować na osobę trzecią, może ale z nich zrezygnować.

Nadzwyczajny urlop

Oprócz urlopu wypoczynkowego pracobiorca w niektórych sytuacjach może też wnioskować o płatny urlop nadzwyczajny (Sonderurlaub). Dotyczy to przykładowo członków rad zakładowych, którzy biorą udział w spotkaniach takich rad, niektóre osoby, które muszą opiekować się chorymi krewnymi, osoby, które udają się na pogrzeb osoby bliskiej, własny ślub, urodzenie własnego dziecka, udział w ważnym spotkaniu rodzinnym etc. Po wypowiedzeniu stosunku pracy pracobiorca ma prawo do urlopu nadzwyczajnego na szukanie nowego miejsca pracy (Bewerbungsurlaub). Niektóre niemieckie kraje związkowe mają ustawy o urlopie na dokształcanie (Bildungsurlaub).

Dodatkowe formy urlopu to urlop macierzyński (Mutterschaftsurlaub), urlop wychowawczy (Elternzeit), urlop opiekuńczy (Pflegeurlaub) oraz urlop dla kandydatów na wybory do parlamentu federalnego lub niektórych parlamentów krajów związkowych (Wahlvorbereitungsurlaub). Jeżeli dojdzie do sporu o urlop lub jego rekompensatę, pracobiorca może zwrócić się sam lub za pomocą swojego adwokata do sądu pracy.

Zdjęcie: pexels.com, autor: Artem Beliaikin

Informacje o publikacji
Wybraliśmy dla Ciebie