Brak deklaracji podatkowej w Niemczech: Co zrobi Finanzamt?

Każda osoba pracująca w Niemczech, która płaci podatku, ma prawo do rozliczenia się z Finanzamtem. Powszechnie ta czynność jest uważana za obowiązek, ale nie jest tak do końca, ponieważ w określonych sytuacjach deklaracji nie trzeba w ogóle składać. Natomiast, jeśli już takową deklarację trzeba złożyć, to trzeba pamiętać, że urząd ma prawo nałożyć odpowiednie kary, jeśli nie trafi ona do urzędników w odpowiednim terminie. 

Niezłożona deklaracja podatkowa w Niemczech. Jakie są konsekwencje? 

Gdy deklaracja podatkowa w Niemczech nie zostanie złożona na czas, czyli do określonego terminu, to Finanzamt wysyła list z wyznaczeniem nowego terminu. Otrzymane pismo może być zarówno przypomnieniem lub żądaniem. 

Wyjaśnienie pojęć: 

• Przypomnienie: Jest wysyłane przez Finanzamt, gdy nie dostarczono deklaracji podatkowej w określonym terminie. List zawiera nowy termin jego złożenia. 
   
• Żądanie: Jest bardziej wiążące dla podatnika niż przypomnienie, ponieważ Finanzamt wymaga jego złożenia. 

Gdy w obu przypadkach podatnik zignoruje list z niemieckiego urzędu skarbowego, ten wyśle ostateczne przypomnienie. Jeśli nadal urząd będzie ignorowany, wtedy dochodzi do nałożenia kar, ale nie od razu. 

Kary za niezłożenie deklaracji podatkowej w Niemczech 

Oczywiście Finanzamt dysponuje odpowiednim systemem kar, który ma na celu wyciągnięcie konsekwencji wobec podatnika za brak rozliczenia się z podatku. Jednak kary mogą być nałożone wyłącznie na osoby, które mają obowiązek złożenia deklaracji. Nie może być egzekwowana wobec osób, które nie mają takiego obowiązku. 

Kary nakładane są przez niemiecki urząd skarbowy zazwyczaj, gdy do 14 miesięcy od daty wyznaczenia jego złożenia, podatnik nie rozliczył się z podatku. Jednak w praktyce warto jak najszybciej się rozliczyć. 

Gdy jednak minie okres 14 miesięcy, to w pierwszej kolejności naliczana jest opłata za opóźnienie, wynosząca 0,25% naliczonego podatku za każdy miesiąc zwłoki - nie ma tu znaczenia, czy osoba ma podatek do zapłaty lub oczekuje jego zwrotu. Dopłata ta nie może być niższa niż 25 euro miesięcznie. 

Ponadto Finanzamt może również naliczyć odsetki w wysokości 0,15% kwoty zalegającej do zapłaty. Sumując, podatnik który miał obowiązek złożenia deklaracji i tego nie zrobił, będzie musiał pokryć dopłatę za opóźnienie, odsetki oraz należny podatek do zapłaty. Jeśli urząd skarbowy nie otrzyma pieniędzy, ma prawo wszcząć postępowanie egzekucyjne.

Kto musi złożyć deklarację podatkową w Niemczech? 

W gruncie rzeczy wypadałoby napisać, że obowiązek złożenia deklaracji podatkowej dotyczy wszystkich osób, których dochód przekroczył kwotę wolną od podatku oraz tych, które są w pozostałych klasach podatkowych od 2 do 6. 

Jednak nie jest tak do końca, bo nawet osoba, która jest w pierwszej klasie podatkowej, może mieć obowiązek złożenia rocznego zeznania. W jej przypadku trzeba się rozliczyć z podatku, gdy: 

• otrzymano dodatki, premie, rekompensaty, osiągnięto zyski kapitałowe lub inne dochody np. z wynajmu. Wystarczy, że dla jednego z nich dochód przekracza 410 euro. 
   
• pobierano pieniądze z zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku chorobowego, Elterngeld, Mutterschaftsgeld czy Kurzarbeitergeld, których kwota przekracza 410 euro, 
   
• doszło do zatrudnienia w kilku firmach jednocześnie, 
   
• przeniesiono niektóre ulg podatkowych na dziecko gdy rodzice są rozwiedzeni lub nie są w związku małżeńskim, 
   
• jeden ze współmałżonków został w ciągu całego roku lub w jego części przypisany do klasy podatkowej 5 lub 6 
   
• korzystano z obniżenia podatku dochodowego w ciągu roku w oparciu o kwotę wolną od podatku, 
   
• wykazano poniesienie straty podatkowej z poprzednich lat, 
   
• w przypadku braku zatrudnienia, osiągnięto inne dochody przekraczające kwotę wolną od podatku (2025 rok) w wysokości 12 096 euro (dla singli) lub 24 192 (dla małżeństw wspólnie rozliczających się)
   
• złożono wniosek o indywidualną ocenę podatkową, 
   
• uwzględniono w rozliczeniach współmałżonka lub małżonkę, gdy jeden z nich mieszka poza granicami Niemiec,  
   
• zawarto ponownie związek małżeński lub zalegalizowano związek partnerski w Niemczech, 
   
• złożono wniosek o nieograniczony obowiązek podatkowy, mieszkając w innym kraju, np. w Polsce. 

Powyższe zasady odnoszą się także do pozostałych klas podatkowych, dlatego warto przed podjęciem decyzji o złożeniu deklaracji zasięgnąć opinii doradcy podatkowego, aby wiedzieć, czy będąc w określonej klasie trzeba złożyć zeznanie - w grę wchodzi tutaj indywidualna sytuacja danej osoby. To jednak, co wiadomo niemal na pewno, to fakt, że osoby będące w klasach 3 i 5 oraz 4 i 4 nie unikną rocznego rozliczenia. 

W przypadku kombinacji 3 i 5, dochód osiągany w ciągu roku rozkłada się nierówno pomiędzy współmałżonków lub partnerów. Ulgi z osoby będącej w piątej klasie są przenoszone na osobę korzystającą z trzeciej klasy - osoba w tej klasie zazwyczaj zarabia znacznie więcej. Przez to powstaje obowiązek złożenia deklaracji i często na koniec roku wychodzi podatek do zapłaty. 

Z kolei gdy mówimy o kombinacji klas 4 i 4, tutaj zarobki rozkładają się po równo, co oznacza że współmałżonkowie lub partnerzy osiągają miesięcznie podobny dochód. Mimo tego, również muszą złożyć deklarację. W porównaniu do klas 3 i 5, podatek do zapłaty zazwyczaj będzie niższy. 

Obecność w pozostałych klasach tj. 2 i 6 również powoduje, że trzeba złożyć zeznanie. W drugiej klasie osoba samotnie wychowująca dziecko korzysta z ulg podatkowych, w tym między innymi z ulgi dla rodzica samotnie wychowującego dziecko (4260 €). Z kolei w szóstej klasie znajdują się osoby, które wykonują więcej niż jedną pracę, czyli osiągają dodatkowy dochód oprócz głównego zatrudnienia. 

Kiedy nie trzeba składać deklaracji podatkowej w Niemczech?

Nie wszystkie osoby muszą w Niemczech składać roczną deklarację. Dokładnie zasada ta dotyczy osób samotnych, będących w pierwszej klasie podatkowej. Warunkiem jest osiąganie dochodu wyłącznie z otrzymywanej pensji. Dlaczego? Ponieważ wspomniana pensja jest co miesiąc obciążania podatkiem dochodowym, a to oznacza, że nie ma obowiązku rozliczania się z Finanzamtem. 

Podobnie, deklaracji nie muszą składać w Niemczech osoby, których łączny, roczny dochód nie przekroczył kwoty wolnej od podatku za rok, dla którego następuje rozliczenie. Jeśli kwota wolna od podatku w 2025 roku wynosiła 12 096 euro, to dochód do tej kwoty nie jest opodatkowany i nie trzeba niczego składać do niemieckiego urzędu skarbowego – oczywiście, jeśli mówimy o złożeniu deklaracji za poprzedni rok. 

Do kiedy trzeba złożyć deklarację podatkową w Niemczech za 2025 rok?

Termin złożenia deklaracji podatkowej jest różny, w zależności od tego, czy osoba rozlicza się samodzielnie, z pomocą doradcy podatkowego lub dobrowolnie składa zeznanie. Dla rozliczenia się z podatku za 2025 rok obowiązują następujące terminy: 

• do 31.07.2026 roku - osoby rozliczające się samodzielnie, 
   
• do 28.02.2027 roku - osoby, które korzystają z pomocy doradcy podatkowego,
   
• do 31.12.2029 roku - osoby, które dobrowolnie składają zeznanie podatkowe i nie podlegają obowiązkowi jego złożenia.

Zeznanie można oczywiście złożyć w dowolnym terminie, ważne jest aby nie przekroczyć każdej wyznaczonej daty. 

Kiedy opłata za opóźnienie może nie zostać naliczona?

Ostateczna decyzja należy do urzędu skarbowego, jednak w niektórych sytuacjach dopłata za opóźnienie może nie zostać naliczona: 

• gdy podatek do zapłaty wynosi 0 euro,
   
• gdy otrzymasz zwrot podatku,
   
• gdy opóźnienie w złożeniu deklaracji nie wynika z winy podatnika i zaliczki na podatek opłacane w ciągu roku są wyższe od rzeczywistego podatku, 
   
• gdy wniosek o przedłużenie terminu dla składanego zeznania został pozytywnie rozpatrzony przez Finanzamt.
   

Warto wiedzieć: Jeżeli podatnik regularnie składa każdego roku zeznanie po terminie, to występuje duże prawdopodobieństwo nałożenia kary. 

Uniknięcie kar za niezłożenie zeznania podatkowego w Niemczech

Pierwszym i najprostszym sposobem, jest przesłanie jak najszybciej rocznej deklaracji do niemieckiego urzędu skarbowego w terminie, który został wyznaczony w przypomnieniu lub żądaniu. Nawet, gdy zeznanie będzie zawierać błędy, w późniejszym czasie można je wyjaśnić - liczy się sam fakt dostarczenia Steuererklärung. 

Drugim sposobem, jest wystosowanie prośby do Finanzamtu o wydłużenie terminu złożenia deklaracji. W takiej prośbie trzeba wyjaśnić, że choroba, brak dokumentów przeprowadzka lub zmiana doradcy podatkowej uniemożliwiły złożenie zeznania w terminie. Istotne jest także zaproponowanie terminu. Niemieckie urzędy skarbowe zazwyczaj pozwalają na wydłużenie terminu o 2 lub 4 tygodnie, co również ma swoje uzasadnienie w § 109 niemieckiego Kodeksu Podatkowego (AO). 

Prośbę o przedłużenie można wysłać do właściwego dla miejsca zamieszkania Finanzamtu mailem, listownie lub przez Mein ELSTER. Poniżej przedstawiamy przykładową treść takiej prośby: 

Betreff: Antrag auf Fristverlängerung – Einkommensteuererklärung [Jahr], St-Nr. [XXXX/XXXX]

Sehr geehrte Damen und Herren,

aufgrund von [z. B. gesundheitlichen Gründen / Erkrankung eines Angehörigen / noch ausstehenden Unterlagen] ist es mir derzeit nicht möglich, die Einkommensteuererklärung fristgerecht einzureichen. Daher bitte ich höflich um eine Verlängerung der Abgabefrist bis zum [Datum].

Selbstverständlich werde ich die Erklärung innerhalb dieses Zeitraums nachreichen. Für Ihr Verständnis danke ich Ihnen im Voraus.

Mit freundlichen Grüßen
[Name, Anschrift, Datum]

Niezłożenie deklaracji podatkowej w Niemczech - podsumowanie 

Niemiecki urząd skarbowy nie nakłada kar od razu za brak złożenia deklaracji podatkowej. Tak naprawdę najważniejsza jest reakcja podatnika, który ma obowiązek rozliczenia się z podatku. Jeśli Finanzamt wyśle przypomnienie lub żądanie, warto jak najszybciej złożyć deklarację lub odpowiedzieć na list z prośbą o wydłużenie terminu. 

Najgorszym rozwiązaniem jest notoryczne ignorowanie terminów oraz listów z niemieckiego urzędu skarbowego. Uporczywe wymijanie się przed rozliczeniem się z podatku doprowadzi nie tylko do zapłaty należnego podatku, ale także spowoduje poniesienie dodatkowych kosztów tj. dopłaty za opóźnienie i odsetki. 

Spokojnie mogą spać tylko te osoby, które nie mają obowiązku złożenia zeznania. W ich przypadku nie ma możliwości wymierzenia kary. 

Adnotacja: Tekst nie jest poradą podatkową. Jeśli Twoja sytuacja podatkowa powoduje wątpliwości lub nie wiesz, czy i w jakim terminie trzeba złożyć zeznanie, skontaktuj się z licencjonowanym doradcą podatkowym. Sytuacja każdej osoby jest indywidualna i może wymagać zasięgnięcia fachowej porady. 

Zdjęcie: Joachim B.Albers – stock.adobe.com