Co nie wlicza się do okresu emerytalnego w Niemczech?

Podstawą zaliczenia okresu do niemieckiej emerytury jest czas, w którym opłacane były składki na ubezpieczenie emerytalne. Niestety, nie zawsze jest to możliwe. Przez to może wystąpić luka w okresie emerytalnym. Oczywiście istnieje pewien sposób, żeby ją zmniejszyć. Rozwiązanie to jest dosyć kosztowne i stosowane przez niewiele osób. 

Jak okresy składkowe wpływają na emeryturę w Niemczech? 

Okresy składkowe wpływają na emeryturę w dwojaki sposób. Pierwszy dotyczy zgromadzenia odpowiedniej liczby lat potrzebnych do otrzymania emerytury. Najwcześniej można ją dostać po 5 latach. Pieniądze po takim czasie wypłacane w Niemczech będą jednak niewielkie - maksymalnie można liczyć na około 203,95 euro brutto.

W nieco lepszej sytuacji są osoby, które zgromadziły dłuższy okres czasu np. 35 lat. Dzięki temu mogą przejść najwcześniej cztery lata przed osiągnięciem pełnego wieku emerytalnego. Minusem tego rozwiązania są potrącenia. Za każdy miesiąc dożywotnio emerytura jest zmniejszana o 0,3%. Przykładowo, osoba która normalnie przeszłaby na emeryturę dostając 1820 euro, gdy przejdzie trzy lata wcześniej otrzyma około 1623,44 euro. 

Oczywiście najlepszym wyjściem byłoby zgromadzenie okresu wynoszącego 45 lat. Wtedy emerytura nie jest potrącana i można liczyć na pełną, wyliczoną kwotę. Jednak w praktyce nie zdarza się to często – blisko 60% osób w Niemczech chętnie wybiera wcześniejszą emeryturę, godząc się na potrącenia. 

⚠️ Ważny czynnik: punkty emerytalne

Wspólnym mianownikiem wspomnianych okresów, są punkty emerytalne. Liczba tak zwanych Entgelpunkte zgromadzona w określonym czasie decyduje o wysokości samej emerytury. Liczba punktu emerytalnego jest uzależniona od rocznego, osiągniętego dochodu. Na przykład, przy 35 tys. euro, na koncie ląduje 0,67 punktu, a przy 45 tysiącach jest to 0,86 punktu. 

Wnioski: 

• Okresy emerytalne są ściśle powiązane z czasem, przez jaki opłacane były składki na ubezpieczenie emerytalne. To one gwarantują osiągnięcie odpowiedniej liczby lat potrzebnych do nabycia prawa emerytalnego w Niemczech. 
   
• W trakcie opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne istotną rolę odgrywa zgromadzona liczba punktów emerytalnych. Decydują o jej wysokości. 

Które okresy nie wliczają się do niemieckiej emerytury? 

Luki w okresie emerytalnym mogą stanowić problem. Po pierwsze czas ten nie wlicza się do staży pracy. Po drugie, w żaden sposób nie wpływa na kwotę przyszłej emerytury. Najczęściej takimi “dziurami” są: 

• Praca na czarno: Przy pracy bez żadnej umowy o pracę, dostając wyłącznie euro do ręki, nie są odprowadzane żadne składki na ubezpieczenie emerytalne. Nie są gromadzone punkty emerytalne. 
   
• Gewerbe bez ubezpieczenia: Brak obowiązku ubezpieczenia powoduje, że czas prowadzenia własnej działalności nie wlicza się do niemieckiej emerytury. 
   
• Bezrobocie bez prawa do zasiłku: Przebywanie na bezrobociu bez zarejestrowania w urzędzie pracy powoduje, że czas ten nie jest wliczany do emerytury w Niemczech. 
   
• Opieka nad bliskimi bez zgłoszenia: Opiekowanie się bliską osobą bez zgłoszenia tego faktu do Pflegekasse powoduje, że kasa nie wie nic o takim działaniu. Czas ten nie jest wliczany do okresu emerytalnego. 
   
• Nauka przed 17. rokiem życia: Jeśli osoba uczy się w szkole i nie skończyła 17 lat, czas ten nie jest wliczany do okresu emerytalnego. 
   

Pamiętaj: To, że nie opłacano samodzielnie składek na ubezpieczenie emerytalne nie oznacza, że okres ten nie wlicza się do niemieckiej emerytury. Przykładem jest tutaj sytuacja, gdy korzystasz z zasiłku chorobowego lub zasiłku dla bezrobotnych ALG 1. W tych przypadkach kasa chorych lub urząd pracy opłaca składki emerytalne, więc okresy te nie przepadają i nie powodują luki w okresie emerytalnym. 

Jakie okresy częściowo wliczają się do niemieckiej emerytury? 

Częściowe okresy zaliczane do niemieckiej emerytury w rzeczywistości nie mają realnego przełożenia na wysokość emerytury. Mogą być dobrym kołem ratunkowym, żeby osiągnąć określony staż pracy – na przykład, gdy chcemy przejść na wcześniejszą emeryturę. Mowa jest o: 

• Minijob: Zwolnienie ze składek emerytalnych powoduje, że tylko 1/3 przepracowanego czasu wliczana jest do okresu emerytalnego. 
   
• Przebywanie na bezrobociu bez zasiłku: Osoba zarejestrowana jako bezrobotna w Niemczech, która nie otrzymuje pieniędzy z ALG 1, również ma zaliczany okres do emerytury np. w sytuacji gdy poszukuje pracy. 
   
• Wychowywanie dziecka: Do 10. roku życia czas przeznaczony na wychowywanie dziecka jest wliczany do okresu emerytalnego. Dzięki temu zachowywana jest ciągłość ubezpieczenia. Okres ten wlicza się do stażu pracy, natomiast nie wpływa to na wysokość niemieckiej emerytury. 

Częściowe okresy np. taki jak ten związany z wychowywaniem dziecka, mają jeszcze jedną zaletę: pomaga zachować ciągłość ubezpieczenia. Dzięki temu osoba w Niemczech ma prawo do otrzymania renty inwalidzkiej lub może skorzystać z rehabilitacji finansowanej przez DRV. 

Jak można uzupełnić brakujące okresy składkowe? 

Trzeba jasno sobie powiedzieć: straconego czasu niestety nie da się odzyskać. To samo dotyczy okresu składkowego. Jedynym rozwiązaniem, żeby mieć wpływ na przyszłą emeryturę jest zakup punktów emerytalnych. 

Rozwiązanie to jednak nie jest zbyt popularne ponieważ jest dość drogie. W 2026 roku zakup jednego punktu emerytalnego kosztuje 9661,58 euro. Można to zrobić jedynie po przekroczeniu 50. roku życia. Opłatę można uiścić jednorazowo w całości lub ratalnie. Żeby kupić punkt emerytalny wymagane jest złożenie odpowiedniego wniosku – formularz V0210 – do Deutsche Rentenversicherung. 

Punkt emerytalny niweluje stratę wynikającą albo z przerwy związanej z brakiem opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne lub zbyt niskich zarobków. Zazwyczaj jest rozwiązaniem wybieranym przez osoby, które chcą przejść na wcześniejszą emeryturę i w ostatnim momencie zależy im na podniesieniu wysokości emerytury. 

Zdjęcie: sergigin – stock.adobe.com