Co to jest układ zbiorowy (Tarifvertrag)?

W praktyce dotyczą one szerokiego spektrum aspektów pracy, takich jak wynagrodzenia, godziny pracy czy uprawnienia do urlopu. W przeciwnym razie do umowy o pracę,  w układzie zbiorowym związek zawodowy jest partnerem umownym, a nie indywidualny pracownik, co umożliwia wywarcie większego nacisku na pracodawcę. W niniejszym artykule zapoznamy się dokładniej z tym, jak działają układy zbiorowe w Niemczech, jakie są ich zalety i jak wpływają na codzienny wymiar pracy.

Czym jest układ zbiorowy nazywany inaczej Tarifvertrag? 

Układ zbiorowy (Tarifvertrag) jest porozumieniem między pracodawcami a związkami zawodowymi i może obejmować pojedynczych pracodawców lub zrzeszenie wielu pracodawców z określonego sektora. Układ ten definiuje prawa i obowiązki pracowników oraz pracodawców, uwzględniając aspekty takie jak wynagrodzenia, godziny pracy i uprawnienia do urlopu.

Różnica pomiędzy umową o pracę, a Tarifvertrag

Umowa o pracę jest kontraktem między pracownikiem a pracodawcą, która definiuje warunki pracy w ramach indywidualnego stosunku pracy, takie jak płaca, czas pracy i dni urlopu. 

Układ zbiorowy zakłada związek zawodowy jako partnera umownego, a nie indywidualnego pracownika. Dzięki zbiorowemu zrzeszeniu pracowników w związkach zawodowych, często możliwe jest wywarcie większego nacisku na pracodawcę, co przekłada się na lepsze warunki pracy, niż te możliwe do osiągnięcia przez pojedynczego pracownika.

Korzyści płynące z układu zbiorowego (Tarifvertrag)

Zaletą układu zbiorowego jest fakt, że negocjowane warunki pracy dla członków stowarzyszenia mają natychmiastową moc obowiązującą. Oznacza to, że pracownik nie musi negocjować warunków indywidualnie z pracodawcą, ale może korzystać z postanowień układu zbiorowego. Są one równie skuteczne, jak postanowienia umowy o pracę.

Podstawowe różnice między regulacjami ustawowymi a układami zbiorowymi to:

- coroczny urlop wypoczynkowy: 24 dni robocze wg prawa, często do 30 dni urlopu wg układu zbiorowego,

- premia świąteczna: brak regulacji ustawowych, natomiast w zależności od branży proporcjonalny procent miesięczny lub stała kwota  przyznawana wg układu zbiorowego,

- godziny pracy: do 48 godzin tygodniowo wg prawa, od 34 do 40 godzin tygodniowo, w zależności od branży, wg układu zbiorowego,

- przejęcie stażysty: brak regulacji ustawowych, natomiast w zależności od branży zatrudnienie na kilka miesięcy lub na stałe wg układu zbiorowego.

Co określa Tarifvertrag (układ zbiorowy)? 

Układ zbiorowy określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, regulując wiele aspektów warunków pracy, takich jak wynagrodzenie, wymiar tygodniowego czasu pracy, maksymalny dzienny czas pracy, klasyfikację, poziom wynagrodzenia dla odpowiedniej kategorii, dodatki za nadgodziny, tryby wprowadzania pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy, czas trwania urlopu i prawo do ciągłości wypłaty wynagrodzenia w przypadku choroby.

Przepisy układów zbiorowych zawsze przewyższają regulacje prawne. Wiele aspektów nie jest w ogóle regulowanych przez prawo, a dobre układy zbiorowe są kluczowe, gdyż przepisy często opierają się na istniejących związkowych układach zbiorowych.

Kiedy obowiązuje układ zbiorowy i kogo obejmuje?

Obowiązywanie układu zbiorowego w stosunku pracy zależy od tego, czy zarówno pracodawca, jak i pracownik są związani układem zbiorowym. Jeżeli obie strony są członkami odpowiednich związków, obowiązuje układ zbiorowy.

Układ zbiorowy dotyczy stron, które zawarły ten układ, to jest członków organizacji pracodawców i pracowników, którzy są członkami odpowiedniego związku zawodowego. W praktyce większość pracodawców stosuje układy zbiorowe do wszystkich swoich pracowników, niezależnie od ich członkostwa w związku. 

Jak tworzy się Tarifvertrag (układ zbiorowy)?

Układy zbiorowe są zawierane między związkami zawodowymi a zrzeszeniami pracodawców lub indywidualnymi pracodawcami. Zwykle układy te są renegocjowane w regularnych odstępach czasu. Jeżeli następuje runda rokowań zbiorowych, członkowie związku najpierw przedstawiają swoje oczekiwania. 

Negocjacje bywają czasem łatwe, a czasem trudne. W celu podkreślenia swoich postulatów, związki zawodowe często prowadzą kampanie i, w razie potrzeby, organizują strajki ostrzegawcze. 

Bądź z nami na bieżąco. Obserwuj MyPolacy.de na Facebooku, Instagramie, YouTube i Twitterze 

Pobierz aplikację MyPolacy.de na iOS lub Androida. 

Masz temat który może nas zainteresować lub chcesz się podzielić z nami informacjami? Napisz do nas maila na adres [email protected]

Źródło: dgb.de
Zdjęcie: Depositphotos.com, autor: AllaSerebrina