Długi w Niemczech: Czy komornik może zająć całą pensję?

Ignorowane zwykłych wezwań do zapłaty może przerodzić się w problemy. A te mogą spowodować, że zostaną zajęte zarobki. Obawy o to, że można zostać bez środków do życia jest jednak nikła. Prawo w Niemczech również chroni dłużników - na swój sposób.  

Spłata długu w Niemczech: Kiedy dochodzi do zajęcia pensji przez komornika?

Konieczne jest wydanie prawomocnego tytułu egzekucyjnego. Prościej: sąd musi wydać orzeczenie nakazujące spłatę długu. Następnie taki nakaz trafia do pracodawcy z informacją o kwocie netto, którą będzie musiał potrącić pracownikowi z pensji. Oznacza to, że: 

• pracodawca otrzymuje informację o tym, że komornik zajął w określonej części pensję netto pracownika, 
   
• pracodawca sam dokonuje wypłaty wynagrodzenia pomniejszonego o kwotę zadłużenia. 

Najczęściej zadłużenie, które powoduje zajęcie zarobków w Niemczech przez komornika dotyczy następujących sytuacji: 

• brak uiszczania opłat za Rundfunkbeitrag (abonament RTV),
• niezapłacone mandaty drogowe, 
• zaległości w opłacie za czynsz, 
• nieuregulowane spłaty rat kredytów, pożyczek 
• brak płatności należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne
• inne zadłużenia wynikające z orzecznictwa sądowego lub będące wynikiem popełnionego przestępstwa 
   

Warto wiedzieć: Szczególną uwagę należy zwrócić na mandaty drogowe. Często w ramach ich przyznania nakładana jest kara grzywny. Jeśli mandat nie zostanie opłacony, w niektórych okolicznościach stosowany jest areszt zastępczy - więcej na ten temat przeczytasz w tekście pt. Co się dzieje z niezapłaconym mandatem w Niemczech?

Czy komornik może zająć całą pensję w Niemczech?

Niemieckie prawo nie pozwala na zajęcie całej pensji przez komornika. Przy ustalaniu kwoty do spłacenia oblicza on kwotę wolną od zajęcia komorniczego. Może ona się różnić, ponieważ pod uwagę brany jest osiągany dochód netto, bieżące wydatki, zobowiązania takie jak alimenty czy liczba osób na utrzymaniu. Ogólnie nie ma możliwości, żeby cała pensja została zajęta. Spójrzmy na przykład: 

Załóżmy że zarabiasz 2250 euro na rękę. Komornik wyliczył, że kwota wolna od zadłużenia wyniesie 1300 euro. Dług do spłacenia wynosi 4750 euro. Co miesiąc pensja netto, jaka będzie do Ciebie trafiać będzie pomniejszana o 950 euro – te pieniądze pójdą na spłatę długu przez następne pięć miesięcy. Finalnie zamiast 2250 euro, Twoje zarobki wyniosą 1300 euro. 

Jak można ochronić zarobki przed komornikiem w Niemczech? 

Tutaj dzieje się magia, bo w Niemczech istnieje specjalne P-Konto (Pfändungsschutzkonto). Umożliwia ono ochronę obojętnie jakiego dochodu przed zajęciem do maksymalnej kwoty 1560 euro miesięcznie. Jeśli osoba zadłużona posiada jedno dziecko, kwota ta może być większa o 560,01 euro. 

Warto wiedzieć: Jeśli posiadasz więcej niż jedno dziecko, na każde kolejne, maksymalnie do piątego, kwota na P-Koncie wzrasta do 320 euro. Oznacza to, że przy dwójce dzieci na takim koncie można bezpiecznie trzymać miesięcznie 2440,01 euro. 

P-Konto: Pułapka na którą trzeba uważać 

Sporą zaletą tego konta jest to, że zgromadzone środki można trzymać przez okres trzech miesięcy. Czyli, jeśli wszystko nie zostanie wydane w ciągu jednego miesiąca, pozostała część przechodzi na kolejny miesiąc. Jest jednak pewna pułapka: jeśli nadwyżka środków nie zostanie wydana w ciągu trzech miesięcy, komornik w czwartym miesiącu może je zająć. 

💡 Co jeszcze warto wiedzieć? 

• P-Konto prowadzone jest wyłącznie w walucie euro. 
   
• Można posiadać tylko jedno P-Konto. 
   
• Istnieje możliwość przekształcenia rachunku bieżącego w P-Konto. 
   
• Jeśli zajęcie pensji ma miejsce na rachunku bieżącym, to w ciągu 4 tygodni od daty zajęcia można przekształcić go w P-Konto. Pieniądze są chronione wstecznie, licząc od daty zajęcia. 

Czy zajęcie pensji przez komornika może prowadzić do zwolnienia? 

Orzecznictwo Federalnego Sądu Pracy z 1981 roku jasno wskazało, że długi pracownika nie stanowią podstawy do jego zwolnienia - BAC, 4.11.1981, sygn. 7 AZR 264/79. Nawet, gdy egzekucje komornicze się powtarzają, pracodawca nie ma prawa rozwiązać umowy. Zadłużenie nie wynika z naruszenia obowiązków pracowniczych, dlatego nie ma obaw o utratę pracy. 

Czy sąd może umorzyć dług? 

Do umorzenia długów w Niemczech są uprawnione osoby, które zakończyły procedurę upadłościową. Czyli nie posiadają zatrudnienia, nie osiągają regularnych dochodów i przestrzegają określonych zasad w tak zwanej fazie “dobrego zachowania”. Oznacza to, że osoba, która pracuje i otrzymuje pensję nie może w żaden sposób starać się o umorzenie zadłużenia w Niemczech. 

Jak spłacany jest dług, gdy dochodzi do utraty pracy? 

Konieczność spłaty długu może wystąpić w tym samym czasie, gdy dochodzi do utraty pracy. Sytuacja ta jest mocno stresująca. Osoba nawet przebywając na bezrobociu i otrzymując zasiłek dostaje mniej pieniędzy – w porównaniu do wcześniej otrzymywanego wynagrodzenia. Na domiar, gdy nie znajdzie pracy i nie otrzymuje ALG 1, może dojść do mocno podbramkowej sytuacji. Możliwe są dwa wyjścia. 

Pierwsze: Brak możliwości związanych ze spłatą dalszych należności powoduje, że mimo tego odsetki nadal rosną. Rozwiązaniem jest w tym przypadku ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Niektóre długi mogą zostać umorzone nawet po trzech latach - więcej na ten temat przeczytasz w artykule pt. Umorzenie zadłużenia w Niemczech przez sąd, czyli kiedy i na jakich warunkach

Drugie: Możliwe jest zawarcie ugody w sprawie spłaty długów. Polega ona na tym, że wierzycielom oferowana jest jednorazowa spłata długów lub możliwe jest określenie miesięcznej kwoty przeznaczonej na uregulowanie długu. Wierzyciele mogą wyrazić zgodę na taką ugodę poza drogą sądową albo ją odrzucić. Jeśli dojdzie do odrzucenia, sprawę można skierować do sądu upadłościowego. Ten, zgodnie z § 309 niemieckiego Kodeksu Upadłościowego (InsO), może sprzeciw wierzycieli odrzucić i przymusić ich do zaakceptowania ugody. Efekt tego jest taki, że pozostałe długi zostają anulowane i osoba wcześniej zadłużona nie ma już nic do spłacenia. 

Zajęcie pensji przez komornika w Niemczech - podsumowanie 

Do zajęcia pensji z tytułu egzekucji komorniczej dochodzi pośrednio przez pracodawcę. To on na konto pracownika przelewa zarobki pomniejszone o kwotę przeznaczoną na spłatę długu. Osoba zatrudniona otrzymuje na konto kwotę wolną od zadłużenia. Wyliczana jest ona między innymi na podstawie osiąganego dochodu netto, osób będących na utrzymaniu oraz innych posiadanych zobowiązań finansowych. 

Jedno jest pewne: pracownik nie może zostać bez grosza. Oznacza to, że w przypadku zajęcia pensji, nie ma możliwości przeznaczenia jej w całości na spłatę długu. Co więcej, środkiem zapobiegawczym przed komornikiem jest w Niemczech P-Konto. Każdy rachunek bankowy, który może być objęty egzekucją komorniczą, da się na takie właśnie konto przekształcić. Dzięki takiemu rozwiązaniu ochronie przed egzekucją podlega miesięcznie kwota do 1560 euro. 

Adnotacja: Przedstawiony artykuł służy wyłącznie celom edukacyjnym i nie jest poradą prawną. Pamiętaj, że jeśli masz problemy związane z długami lub Twoja pensja została zajęta w celu spłaty zadłużenia, skontaktuj się z adwokatem specjalizującym się w niemieckim prawie cywilnym i prawie pracy. 

Zdjęcie: Andreas – stock.adobe.com