Dodatkowe pieniądze za pracę w Niemczech. W jakich sytuacjach się należą i ile wynoszą?

· Autor:
Dodatkowe pieniądze za pracę w Niemczech. W jakich sytuacjach się należą i ile wynoszą?
UdostępnijMessengerWhatsapp
Bądź na bieżąco. Obserwuj nas na:

Około 6 milionów Niemców pracuje w tak zwanym zmieniającym się czasie pracy. Wielu pracowników musi z tego powodu pojawiać się w miejscu pracy również w godzinach nocnych, za co z kolei przysługuje dodatkowa zapłata. Czym różni się dodatek i dopłata zmianowa? Ile mogą wynosić? Jak należy je rozliczyć?

Poza podstawowym wynagrodzeniem pracownicy mogą liczyć na dodatkowe środki z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, pracy w godzinach nocnych, pracy zmianowej, w niedziele i dni świąteczne. Za regulowanie przepisów w tym zakresie odpowiadają układy zbiorowe. Chcąc zrozumieć zasady wypłaty dodatków, warto dostrzec jednak różnice między zasiłkami a dodatkami.

Dodatek zmianowy a dopłata zmianowa

Zasadniczo dodatki za zmianę i dopłaty za zmianę różnią się od siebie kilkoma istotnymi szczegółami.

  • Dodatek zmianowy - wypłacany jest na przykład w przypadku zmian naprzemiennych i jest dodatkową formą finansowej korzyści od pracodawcy, wypłacaną oprócz wynagrodzenia podstawowego. Zazwyczaj nie jest ona wypłacana w związku z konkretną zmianą, a generalnie z tytułu chęci pracy w innych godzinach.
  • Dopłata zmianowa - odnosi się do dopłat za pracę w niedziele, dni ustawowo wolne od pracy i w godzinach nocnych. W przypadku tych ostatnich ich wypłata jest regulowana przez prawo. Jak czytamy w art. 6 ust. 5 Ustawy o czasie pracy (ArbZG), "o ile w układach zbiorowych nie ma przepisów dotyczących rekompensat, pracodawca musi przyznać pracownikowi nocnemu odpowiednią liczbę płatnych dni wolnych za godziny przepracowane w porze nocnej lub odpowiednią dopłatę do przysługującego mu wynagrodzenia brutto".

Jeżeli pracodawca nie udzieli pracownikowi określonej liczby dni wolnych w ramach rekompensaty, jest zobligowany do wypłaty dodatków zmianowych. Prawo nie określa jednak, w jakiej kwocie lub procencie należy je wypłacać. Zazwyczaj są one uregulowane w układzie zbiorowym, umowie zakładowej lub umowie o pracę.

Jako przykład można się posłużyć zasadami obowiązującymi w firmie z branży metalowej IG Metall. Jej pracownicy otrzymują dodatki za nadgodziny, pracę w godzinach nocnych, pracę zmianową, a także w niedziele i dni świąteczne, które zawsze są oparte na płacy zasadniczej. Dopłaty funkcjonują na podstawie układów zbiorowych i umów zakładowych. Dokładne stawki dopłat w firmie wyglądają następująco:

  • praca w nocy - od 12,5 do 50% (w zależności od obszaru taryfowego i tego, czy praca jest regularna czy nieregularna),
  • praca zmianowa - dodatki z tego tytułu są regulowane przez umowy zakładowe,
  • praca w niedziele - od 50 do 70% (w zależności od obszaru taryfowego),
  • praca w święta - od 50 do 150% (w zależności od obszaru taryfowego i dostępnych dni urlopowych),
  • praca 24 i 31 grudnia - od 50 do 150% (w zależności od obszaru taryfowego i pory dnia),
  • nadgodziny - od 25 do 60% (w zależności od obszaru taryfowego, pory dnia i liczby nadliczbowych godzin).

Negatywne skutki pracy w godzinach nocnych

W 2015 roku w Niemczech około 5,6 miliona pracowników pracowało w systemie zmianowym. Z tej liczby około 2,9 miliona osób wykonywało również swoje obowiązki w godzinach nocnych (w 2005 roku było ich 2,4 miliona). W ciągu 10 lat liczba ta wzrosła więc o około 500 tysięcy, czyli mniej więcej 21%. Specjaliści ds. BHP od dawna ostrzegają, że praca zmianowa nie jest korzystna dla zdrowia pracowników.

Całkowite zniesienie pracy zmianowej nie daje jednak całkowitych korzyści, ponieważ trudno byłoby z niej zrezygnować np. w szpitalach, na policji, straży pożarnej, w więzieniach, ruchu ulicznym, elektrowniach, zakładach chemicznych, przemyśle spożywczym, ruchu lotniczym czy też w firmach dostarczających rozwiązania informatyczne i telekomunikacyjne.

Praca w nocy nie jest łatwa. Przeprowadzono szereg badań, których celem było oszacowanie skutków takiej formy wykonywania obowiązków zawodowych. Wykazano, że każdy, kto regularnie pracuje wieczorami, w nocy lub w weekendy psuje swój zegar biologiczny.

Dodatki i dopłaty zmianowe a podatki i składki

Konieczność rozróżnienia dodatków i dopłat zmianowych jest szczególnie istotna w przypadku rozliczeń wolnych od podatku i nieskładkowych. Co do zasady dodatki podlegają pełnemu opodatkowaniu i składkom, a wobec nich nie istnieją żadne konkretne przepisy.

Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku dopłat zmianowych. Jeśli są wypłacane oprócz wynagrodzenia podstawowego, wówczas pozostają one w ograniczonym zakresie zwolnione z podatku. Wysokość tego zwolnienia jest uzależniona od wysokości dopłaty. Widełki przedstawiają się następująco:

  • 25% wynagrodzenia zasadniczego za pracę w godzinach 20:00 - 6:00,
  • 40% wynagrodzenia zasadniczego za pracę od 0:00 do 4:00,
  • 50% wynagrodzenia zasadniczego za pracę w niedzielę od 0:00 do 0:00,
  • 125% wynagrodzenia zasadniczego za pracę w święta od 0:00 do 0:00,
  • 150% wynagrodzenia zasadniczego za pracę 24 grudnia (od 14:00), 25 i 26 grudnia oraz 1 maja,
  • 125% wynagrodzenia zasadniczego za pracę 31 grudnia (od 14:00).

Istotne jest również to, aby zwolniona z podatku część premii zmianowych była zaliczana do maksymalnej stawki godzinowej, która wynosi 50 euro. Jeśli chodzi o składki na ubezpieczenie społeczne, dodatek za zmianę nie podlega składkom w sytuacji, gdy opiera się na płacy podstawowej wynoszącej do 25 euro za godzinę. Jeśli kwota ta zostanie przekroczona, bezpłatna jest tylko część do 25%. Przykłady:

  • jeśli pracownik przestrzega stawki godzinowej w wysokości maksymalnie 25 euro, jest zwolniony z podatku i składek,
  • jeśli podstawowa stawka godzinowa zawiera się w przedziale 25-50 euro, zwolnienie z podatku istnieje wtedy, gdy przestrzegane są dokładne dopłaty procentowe. Dodatek oparty na kwocie przekraczającej wynagrodzenie podstawowe w wysokości 25 euro ma charakter składkowy, a drugi nieskładkowy,
  • jeśli podstawowa stawka godzinowa przekracza 50 euro, zwolnienie z podatku przysługuje tylko na część dopłaty. Jeżeli przestrzegane są dopłaty procentowe podane powyżej, zwolnienie ze składek może zostać przyznane tylko w odniesieniu do części dopłaty, która odnosi się do 25 euro.

Źródło: infranken.de / Zdjęcie: depositphotos.com, autor: VAKSMANV101

Aplikacja MyPolacy.de
UdostępnijMessengerWhatsapp
Bądź na bieżąco. Obserwuj nas na:
Berlin, ostatnio online:
Wybraliśmy dla Ciebie