Emerytura w Niemczech: Kiedy podlega opodatkowaniu i w jakiej skali?

Na mocy obowiązujących przepisów, co roku emerytura podlega waloryzacji. Okazuje się, że jej stopniowe podnoszenie z czasem doprowadzi do tego, że będzie ona w całości opodatkowania. Wyliczenia pokazują, że taka sytuacja będzie mieć miejsce dopiero w 2040 roku. Obecnie określona jej część podlega opodatkowaniu. Jakie stawki procentowe obowiązują? 

Kiedy trzeba zapłacić podatek od emerytury w Niemczech? 

Reforma z 2005 roku wprowadziła obowiązek opodatkowania części otrzymywanej emerytury, a wysokość tej części uzależniona jest od trzech głównych czynników: 

1. Rok przejścia na emeryturę
   Im wcześniej rozpoczęto pobieranie świadczeń, tym niższy procent emerytury podlega opodatkowaniu. Osoby starsze wiekiem emerytalnym często są w bardziej korzystnej sytuacji niż ci, którzy przeszli na emeryturę w ostatnich latach.
2. Wysokość rocznej emerytury brutto
   Podatek dochodowy obowiązuje dopiero wtedy, gdy opodatkowana część świadczenia przekroczy kwotę wolną od podatku. Dla osób samotnych próg wynosi 12 096 euro rocznie. Dla małżeństw kwota wolna to 24 192 euro.
3. Dodatkowe źródła dochodu 
   Każdy dodatkowy przychód zwiększa ryzyko konieczności zapłaty podatku. Pod uwagę brane są m.in. dochody z wynajmu, emerytury zakładowe, zyski kapitałowe.

Jak ustalana jest wysokość opodatkowanej emerytury?

Podstawa opodatkowania zależy od roku, w którym zaczęto pobierać emeryturę.

• Osoby, które rozpoczęły pobieranie świadczeń do końca 2005 roku, miały obowiązek zapłaty podatku tylko od 50% swojej emerytury.
• Z każdym kolejnym rokiem udział ten systematycznie wzrasta.
• W 2024 roku opodatkowaniu podlega już 84% świadczenia dla nowych emerytów.

Co istotne, wszelkie podwyżki emerytur są w całości wliczane do podstawy opodatkowania. W praktyce oznacza to, że wraz ze wzrostem świadczeń coraz większa grupa osób może przekroczyć próg wolny od podatku.

Jaka część emerytury w Niemczech podlega opodatkowaniu i w jakiej wysokości? 

System emerytalny w Niemczech przewiduje stopniowe zwiększanie części świadczenia objętej podatkiem. Procent ten zależy od roku rozpoczęcia pobierania emerytury i pozostaje niezmienny do końca życia emeryta. 

Dzięki temu osoby, które wcześniej zakończyły aktywność zawodową, zachowują większą część świadczenia wolną od podatku, natomiast nowi emeryci muszą liczyć się z wyższym obciążeniem podatkowym.

Opodatkowanie według roku przejścia na emeryturę 

• 2020 r. - 80% emerytury objęte podatkiem, 20% pozostaje wolne od podatku (stała zasada obowiązująca przez całe życie).
• 2022 r. - 82% świadczenia podlega opodatkowaniu, a 18% jest zwolnione.
• 2024 r. - 83% emerytury wliczane do podstawy opodatkowania, 17% zwolnione z podatku.
• 2025 r. - 84% świadczenia podlega opodatkowaniu, a 16% stanowi część wolną od podatku (dotyczy osób przechodzących na emeryturę od tego roku).
• 2040 r. - 100% emerytury traktowane jest jako dochód do opodatkowania, brak kwoty zwolnionej z podatku. 

Przykładowo: Osoba, która przechodzi na emeryturę w 2025 roku i otrzymuje rocznie 18 000 euro brutto, nie musi płacić podatku od całej kwoty. Zgodnie z obowiązującymi zasadami 16% świadczenia pozostaje wolne od podatku, co w tym przypadku daje 2880 euro. Oznacza to, że do podstawy opodatkowania trafia jedynie 15 120 euro, które traktowane jest jako dochód podlegający rozliczeniu z fiskusem.

Kiedy emerytura w Niemczech nie jest opodatkowana? 

Obowiązek podatkowy nie dotyczy emerytów, którzy nie przekraczają ustawowego limitu kwoty wolnej od podatku. W 2025 roku granica ta została określona na 12 096 euro brutto rocznie dla osób samotnych oraz 24 192 euro dla małżeństw. Oznacza to, że emeryci otrzymujący emeryturę poniżej tej kwoty nie muszą obawiać się zapłaty podatku. 

Kluczowe warunki zwalniające emeryturę w Niemczech z opodatkowania

• Dochód roczny poniżej limitu - świadczenia nieprzekraczające kwoty wolnej od podatku (12 096 euro lub 24 192 w 2025 r.). 
• Brak dodatkowych przychodów - brak zysków z najmu, kapitału, odsetek czy emerytur zakładowych. 

Przekroczenie ustawowej granicy, nawet o niewielką kwotę, skutkuje obowiązkiem zapłacenia podatku i złożenia zeznania podatkowego. Podobnie dzieje się w przypadku uzyskania dodatkowych przychodów, które powiększają dochód do opodatkowania. Dlatego emeryci powinni co roku kontrolować wysokość swoich świadczeń i ewentualnych zysków z innych źródeł.

Wykorzystane źródła: 

- buerger-geld.org: Rente versteuern 2025: Rentenfreibetrag, Grundfreibetrag & aktuelle Steuer-Tabelle

Źródło zdjęcia: Olivier Le Moal - stock.adobe.com