Jakimi zasadami rządzi się premia świąteczna?

Święta to czas, w którym firmy nagradzają swoich pracowników za dobrze wykonaną pracę. Brzmi to nieźle, ale nie każdy pracodawca stosuje tę zasadę. Wynika to z prostego faktu: premia świąteczna nie jest odgórnie narzucona przez prawo. Mimo tego obowiązują określone zasady związane z jej przyznawaniem w Niemczech. 

Kiedy pracownik ma prawo do otrzymania premii świątecznej w Niemczech?

Ani nie na gębę, ani na dobre słowo. Premia świąteczna może być wypłacona w Niemczech, jeśli zapis na jej temat wraz z konkretnie określoną kwotą widnieje w umowie o pracę, regulaminie zakładowym lub układzie zbiorowym.  

Jest jednak pewien drobny szczegół: pracownik może otrzymać prawo do premii świątecznej, gdy pieniądze były wypłacane przez trzy lata z rzędu. Potwierdził to również Federalny Sąd Pracy (sygn.: 10 AZR 266/14) i to w przypadku, gdy kwoty premii były różne. 

Pracodawca jednak może zabezpieczyć się na powyższą okoliczność. Wystarczy, że w zapisie o przyznaniu premii świątecznej zostanie podkreślone, że ma ona charakter jednorazowy. 

Jaka powinna być wysokość premii świątecznej? 

Wysokość premii świątecznej jest określana przez pracodawcę indywidualnie. Może się różnić w zależności od tego, w jakiej branży działa firma, jakie panują warunki ekonomiczne oraz w którym regionie działa firma. 

Jedynie przepisom prawa podlega tak zwana zasada równego traktowania. Jeden pracownik nie powinien dostać mniejszej premii od drugiego. Tutaj jednak istnieje pewien wyjątek: 
 

Jeśli jeden z pracowników osiąga ponadprzeciętne wyniki np. w sprzedaży lub posiada długi staż pracy czy też dysponuje unikatowymi dla firmy umiejętnościami, pracodawca może przyznać nieco inną wysokość premii świątecznej niż pozostałym zatrudnionym. 

Istotną rolę w kwestii wysokości premii świątecznych odgrywa układ zbiorowy. Może on z góry określić jej wysokość. Często w firmach, które są nim objęte, pracownicy otrzymują więcej niż w tych, które nie działają w ten sposób. 

Co wpływa na wysokość premii świątecznej? 

Jak już wspomnieliśmy, pierwszym czynnikiem wpływającym na wysokość premii świątecznej jest układ zbiorowy. 

Drugim jest branża. Przykładowo, w przemyśle chemicznym pracownicy mogą liczyć nawet na 4 tys. euro. Z kolei w rolnictwie jest to kilkakrotnie mniej.

Region także ma istotne znaczenie. Na zachodzie Niemiec premie zazwyczaj są wyższe niż na wschodzie. 

Status zatrudnienia także odgrywa istotną rolę, bo osoby pracujące na pełen etat, przy umowie na czas nieokreślony, otrzymują więcej niż te, wykonujące pracę na część etatu. 

Czy pracując na niepełny etat, można otrzymać premię na święta?

Odpowiedź jest jedna: Tak. Osoba pracująca na niepełny etat, także ma prawo do premii świątecznej, jeśli zapis na jej temat widnieje w umowie o pracę, regulaminie zakładowym lub układach zbiorowych. 

Taki pracownik otrzyma premię adekwatną do przepracowanych godzin pracy. W porównaniu do pełnego etatu będzie to mniejsza kwota. 

Czy każdej osobie pracującej w Niemczech należy się premia świąteczna?

Premia świąteczna nie jest z góry narzucona przez prawo. Dlatego nie wszyscy mają do niej prawo. Tego typu bonus opiera się na zasadzie dobrowolności. Pracodawca samodzielnie decyduje o tym, czy zostanie on przyznany na podstawie zapisu w umowie o pracę, regulaminu zakładowego lub układu zbiorowego. 

Kiedy pracodawca może zrezygnować z premii świątecznej? 

Rezygnacja z wypłaty premii świątecznej może nastąpić w sytuacji, gdy: 

- w umowie o pracę znajduje się zapis na ten temat, 

- zapis ten określa dokładne okoliczności, w jakich firma może nie wypłacić premii świątecznej, podając konkretne wskaźniki lub inne czynniki, które da się zmierzyć i udowodnić. 

Argumentem do wstrzymania wypłaty premii świątecznej nie może być żadna, powierzchowna przesłanka. Podobnie wygląda sytuacja, gdy w umowie o pracę występują ogólne stwierdzenia takie jak “trudności ekonomiczne”.

Powód musi być konkretny. Może to być np. nagły spadek przychodów o 20% w porównaniu z analogicznym okresem zeszłego roku. 

Premia świąteczna w Niemczech - podsumowanie 

Przyznanie premii świątecznej nie należy się każdej osobie pracującej w Niemczech. To, czy zostanie przyznana zależy od tego, czy w umowie o pracę, regulaminie zakładowym lub też w układzie zbiorowym, określono prawo do jej przyznania wraz ze wskazaniem jej wysokości. 

Kwota premii może się różnić w zależności od branży, regionu oraz panujących warunków ekonomicznych. Ważne w tym przypadku są także układy zbiorowe - firmy, które im podlegają zazwyczaj oferują wyższą kwotę premii. 

Ostatecznie decyzja o przyznaniu premii należy do pracodawcy. Ten może się również wycofać z jej wypłacenia, gdy firma z konkretnych, mierzalnych powodów boryka się z trudnościami finansowymi. Informacja ta musi znaleźć się w umowie o pracę, regulaminie zakładowym lub układzie zbiorowym.

Zdjęcie główne: patialabelle - stock.adobe.com