Klient nasz pan. Te prawa obowiązują w niemieckich sklepach

Zachowanie odpowiednich praw w sklepie to nie tylko domena klientów, ale także samych sklepów. Sprawdzamy, jakie prawa dotyczą obsługę, klientów i czy informacje widoczne w sklepach zawsze stoją ponad niemieckim prawem.

Przeszukanie torby lub plecaka przez obsługę sklepu w Niemczech

Nawet, jeśli wisi tekst „Bitte Taschen vorzeigen”, to prawo nie pozwala obsłudze sklepu na zaglądanie do torby lub plecaka. Prawda jest taka, że takie działanie narusza dobra osobiste. Dlatego informacje na tabliczkach lub kartkach nie stoją ponad prawem w Niemczech. 

Na te paragrafy można się powołać: 

• § 823 ust. 1 BGB (Bürgerliches Gesetzbuch) – ochrona ogólnych dóbr osobistych, gwarantowana również przez Konstytucję Niemiec (Art. 1 ust. 1 i Art. 2 ust. 1 GG). Kontrola torby bez uzasadnionego podejrzenia narusza te prawa.
   
• § 307 BGB – zakaz stosowania klauzul niedozwolonych. Zapisy w regulaminie sklepu (AGB) lub na tabliczkach informacyjnych zmuszające do kontroli toreb są nieważne z mocy prawa.

Podejrzenie kradzieży i przeszukanie torby lub plecaka 

Nawet, jeśli personel podejrzewa, że została skradziona rzecz lub doszło do ujęcia obywatelskiego, to zastosowanie ma  § 127 ust. 1 StPO niemieckiego kodeksu postępowania karnego. W tej sytuacji trzeba poczekać na przyjazd policji. 

⚠️ Wyjątek jest jeden: gdy złodziej zostanie złapany na gorącym uczynku. Personel ma prawo odebrać mu skradziony produkt.

Wyproszenie klienta ze sklepu w Niemczech i nałożenie zakazu wstępu

Wszystkie sklepy działające w Niemczech korzystają z prawa gospodarza, inaczej znanego jako Hausrecht. Dla klienta oznacza to jedno: sklep nie zawsze musi go obsłużyć. Potwierdza to także wyrok Sądu Rejonowego w Monachium z 2024 roku (AG München, Az. 142 C 18533/24). 
 

Szczegóły: w ramach prawa gospodarza i swobody umów sklep może nałożyć zakaz wstępu tzw. Hausverbot nawet bez konieczności podawania uzasadnionej przyczyny czy wykazywania konkretnego wykroczenia.

Ograniczenia związane z nakładaniem zakazu wstępu do sklepu

Prawo jednak określa też granice. Sam wyrok wcześniej wspomnianego sądu lub Hausrecht nie dają sklepowi prawa do nałożenia zakazu wstępu ze względu na rasę, płeć, narodowość, wiek czy stan zdrowia. Działa w tym przypadku zasada równego traktowania AGG – Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz.

Warto także podkreślić inne ograniczenie, które dotyczy sytuacji, gdy na danym terenie znajduje się tylko jeden sklep. W takim przypadku właściciel nie może nałożyć zakazu wstępu ze względu na to, że istnieje wykluczenie klienta z życia społecznego oraz uderza w zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych zgodnie z § 826 BGB (Bürgerliches Gesetzbuch) w zw. z Art. 20 ust. 1 GG (Grundgesetz).

Uszkodzony lub rozbity towar w niemieckim sklepie

Jeśli doszło do uszkodzenia towaru lub otwarcia produktu z własnej winy, nawet nieumyślnie, to tego typu szkodę trzeba pokryć z własnej kieszeni. Potwierdza to między innymi stanowisko Bawarskiego Centrum Konsumenckiego. 

Dobrą wolą sklepu jest odstąpienie od obciążania klienta kosztami. W ramach tak zwanego “Kulanz” sklep niczego nie nalicza. Głównie jest to stosowane w przypadku, gdy zniszczeniu uległ produkt o niskiej wartości tj. jogurt czy karton mleka.

Próbowanie i testowanie produktów w niemieckim sklepie

Spożywanie produktów np. owoców lub używanie kosmetyków przed dokonaniem zapłaty i bez wyraźnej zgody personelu traktowane jest jako zniszczenie towaru lub próba kradzieży.

Inaczej wygląda sprawa z otwieraniem opakowań. Jeśli opakowanie i sam produkt pozostają w stanie nienaruszonym, np. doszło do delikatnego odkręcenia zakrętki szamponu w celu sprawdzenia zapachu, to nie następuje naruszenie towaru i nie ma obowiązku jego zakupu. Uszkodzenie plomb, folii ochronnych lub zabezpieczeń to inna historia, bo w tym przypadku powstaje obowiązek zapłaty.

Wkładanie towarów do własnej torby w trakcie zakupów w Niemczech

Choć w niektórych dyskontach w Niemczech praktyka ta bywa tolerowana, w wielu miejscach wkładanie towarów do prywatnej torby przed kasą jest interpretowane jako próba kradzieży. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest korzystanie z wózka lub koszyka, albo uzyskanie wcześniejszej zgody personelu.

Jedzenie i picie przed kasą w Niemczech

W świetle prawa własność towaru przechodzi na kupującego dopiero po uiszczeniu opłaty w kasie. Otwarcie napojów czy spożywanie produktów przed kasą jest formalnie zabronione. W praktyce, np. w przypadku małych dzieci, sklepy często wykazują wyrozumiałość pod warunkiem okazania w kasie nieuszkodzonego opakowania z kodem kreskowym do zeskanowania.

Limit monet przy jednej transakcji w Niemczech

Zgodnie z niemiecką ustawą o monetach (§ 3 MünzG) oraz przepisami unijnymi sprzedawca nie ma obowiązku przyjęcia więcej niż 50 monet podczas jednej płatności. Kasjer w niemieckim sklepie ma pełne prawo odmówić przyjęcia większej ilości bilonu. Limit ten nie dotyczy banknotów, które przyjmowane są bez ograniczeń.
 

💡 Wskazówka: Większe ilości bilonu można bezpłatnie i bez prowizji wymienić na banknoty. Więcej na ten temat przeczytasz w tekście pt. Darmowa wymiana monet na gotówkę. Gdzie to zrobić w Niemczech?

Dozwolona tylko płatność kartą 

Gotówka jest standardowym prawnym środkiem płatniczym w Niemczech, jednak sklep może wyłączyć płatność gotówkową na mocy regulaminu lub warunków umowy (AGB). Wymogiem jest wyraźne poinformowanie o tym klienta np. za pomocą tabliczki informacyjnej przed rozpoczęciem zakupów, która jest umieszczona w widocznym miejscu. 

Adnotacja: Powyższy stan dotyczy 2026 roku, natomiast Federalne Ministerstwo Finansów pracuje nad tym, aby od 2027 wszystkie sklepy handlowe oraz punkty usługowe oferowały płatność kartą – oprócz gotówki. Ma to na celu zagwarantowanie klientom wyboru między obiema formami płatności. Zmiana jest podyktowana tym, że wiele małych sklepików czy punktów usługowych przyjmuje wyłącznie gotówkę.  

Jeśli ten tekst okazał się dla Ciebie przydatny, bądź z podobnymi na bieżąco. Dodaj nas do preferowanych źródeł w Google. 

Zdjęcie: Aleksandr – stock.adobe.com