Koniec roku i niewykorzystany urlop w Niemczech. Do kiedy trzeba go wybrać?

Spoglądając na orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) oraz Federalnego Sądu Pracy (BAG), nie ma możliwości, aby niewykorzystany urlop po prostu wygasnął. To oznacza jedno – pracownik może go przenieść na kolejny rok. Jednak w takim przypadku obowiązują dosyć istotne przepisy, których należy się trzymać. 

W jakich sytuacjach pracownik może przenieść urlop na kolejny rok? 

Istotą dni urlopowych jest to, aby regularnie wykorzystywać je w ciągu roku. To oznacza, że pracownik nie ma do końca wolnej ręki w kwestii zarządzania dniami wolnymi. Dlatego przeniesienie urlopu na kolejny rok jest możliwe w określonych sytuacjach. 

Pierwsza związana jest z działalnością operacyjną firmy. Przykładowo, jeśli do zrealizowania jest wiele zamówień i potrzebni są pracownicy, w takim przypadku urlop nadal pozostaje na koncie zatrudnionej osoby i może ona go przenieść na kolejny rok. 

Druga dotyczy sytuacji, gdy w firmie brakuje pracowników na przykład ze względu na chorobę i konieczna jest kontynuacja działalności przy pomocy pozostałych osób. 

Trzecia odnosi się do przyczyn osobistych, ale nie mogą one opierać się na czystych zachciankach pracownika. Chodzi tutaj bardziej o sytuację, w której partner lub partnerka nie miał możliwości skorzystania z urlopu w okresie wakacyjnym. Taki powód daje zielone światło ku temu, aby przenieść wolne dni na następny rok. Podobna zasada dotyczy choroby, urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego. 

Do kiedy trzeba wykorzystać urlop z poprzedniego roku? 

Zgodnie z niemieckim prawem normalny urlop trzeba wykorzystać najpóźniej do 31 grudnia danego roku. Jednak gdy spojrzymy na § 7 ust. 3 ustawy o urlopie (BUrlG) czytamy, że niewykorzystany urlop z poprzedniego roku, można wykorzystać najpóźniej do 31 marca następnego roku. 

Co więcej, nie ma możliwości aby niewykorzystany urlop po prostu automatycznie wygasnął. Sam pracodawca również nie może o tym decydować. 

Czy pracodawca może wypłacić pieniądze w zamian za niewykorzystany urlop? 

Powszechnie wiele osób powtarza jeden mit dotyczący tego, że za niewykorzystany urlop należą się pieniądze. Jest to błąd, ponieważ ekwiwalent pieniężny może zostać wypłacony tylko w jednym przypadku. 

Gdy osoba zatrudniona rozwiązuje umowę o pracę i nie ma możliwości wykorzystania pozostałych dni urlopu, pracodawca ma prawo wypłacić odpowiednią rekompensatę. Jej wysokość jest obliczana według zarobków osiąganych z ostatnich 13 tygodni przed wygaśnięciem stosunku pracy.

Kiedy może dojść do wygaśnięcia niewykorzystanych dni urlopu?

Niewykorzystany urlop może wygasnąć w momencie, gdy pracownik z nich po prostu nie skorzystał pomimo, że pracodawca: 

• przekazał pracownikowi informację o pozostałych dniach urlopu, które należy wykorzystać albo w bieżącym roku lub do 31 marca następnego roku, 
   
• wezwał na piśmie pracownika do wykorzystania dni wolnych, 
   
• wyraźnie zakomunikował, że brak skorzystania z dni wolnych spowoduje ich wygaśnięcie. 

Ale sytuacja opisana działa też w drugę stronę. To znaczy, że jeśli pracodawca nie dopełnił obowiązku poinformowania pracownika o wykorzystaniu dni wolnych, te nie ulegają przedawnieniu i osoba zatrudniona może je wykorzystać – potwierdza to wyrok BAG z 20 grudnia 2022 roku. 

Przeniesienie niewykorzystanego urlopu na kolejny rok - podsumowanie

Niemieckie prawo dopuszcza przeniesienie niewykorzystanych dni wolnych na kolejny rok tylko w określonych sytuacjach. Są to powody operacyjne firmy, niewystarczająca liczba pracowników, choroba, urlop macierzyński lub rodzicielski oraz niektóre przyczyny osobiste. 

Urlop z poprzedniego roku można wykorzystać najpóźniej do 31 marca następnego roku. Pracodawca nie ma możliwości wypłaty rekompensaty – jedynie jest to możliwe, gdy dochodzi do rozwiązania umowy o pracę i pracownik nie może wybrać przysługujących mu pozostałych wolnych dni. 

Co istotne, niewykorzystany urlop nie wygasa automatycznie. Dopiero, gdy pracodawca przekaże pracownikowi informację, że istnieje takie ryzyko, wtedy te dni mogą po prostu przepaść. 

Zdjęcie: EUDPic - stock.adobe.com