Obniżenie zarobków w Niemczech przy zakończeniu pracy - zasady

Prawo do otrzymania pensji za wykonaną pracę w Niemczech reguluje dokładnie § 614 niemieckiego kodeksu cywilnego. Dotyczy ono zarówno sytuacji, gdy osoba posiada nadal ważną umowę o pracę oraz gdy dochodzi do zakończenia stosunku pracy pomiędzy pracownikiem i pracodawcą. 

Zawiłość przepisów polega jednak na tym, że pracodawca może też nie wypłacić wynagrodzenia lub innych, dodatkowych pieniędzy nawet po zakończonej umowie, co może być zaskakujące dla wielu Polaków pracujących w Niemczech. Dobra informacja jest taka, że takie sytuacje nie zdarzają się zbyt często. 

Brak wypłaty przy przejściu na chorobowym w Niemczech 

Pracodawca może nie wypłacić wynagrodzenia, jeśli pracownik zgłosił chorobę tuż przed terminem rozwiązania umowy o pracę i nie dostarczono w terminie do 4 dni zwolnienia lekarskiego. Obecnie jednak wszystkie zwolnienia są wysyłane elektronicznie, przez co wystąpienie takiej sytuacji zdarza się bardzo rzadko. Prewencyjne można również samemu wysłać do pracodawcy takie zwolnienie. 

Brak wypłaty przy chorobowym może też mieć miejsce wtedy, gdy choroba wystąpi po zakończeniu stosunku pracy. Pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie, które normalnie pracodawca wypłacałby za pierwsze 6 tygodni choroby. 

Inną sytuacją, w której pieniądze od pracodawcy przestają być wypłacane jest ta, gdy choroba trwa dłużej niż okres wypowiedzenia. Wtedy pracodawca wypłaca pieniądze do ostatniego dnia trwania okresu wypowiedzenia. Przykładowo: Gdy choroba została zgłoszona 19 kwietnia, a umowa wygasa z dniem 19 maja, to pracodawca wypłaca pieniądze za miesiąc czasu – nie za 6 tygodni. Po 19 maja obowiązek wypłaty pieniędzy przejmuje na siebie kasa chorych. 

Brak części wynagrodzenia z powodu zatrzymania mienia firmy

Pracownik, który rozwiązuje umowę o pracę z pracodawcą w Niemczech jest zobowiązany do przekazania mienia firmy przed odejściem. Jeśli tego nie zrobi, pracodawca może wstrzymać tylko część wynagrodzenia, ale musi przy tym przestrzegać określonych zasad. 

Za ważne mienie dla firmy uznaje się: 

• klucze i karty dostępu, 
• hasła i dostępy do kont np. do maila, social mediów, 
• dokumentację projektową, 
• sprzęt firmowy np. laptop, samochód służbowy 

Pracodawca musi jasno na piśmie określić, co należy zwrócić oraz wyznaczyć termin zwrotu. Dodatkowo w niemieckich przepisach uwzględniana jest tak zwana “zasada proporcjonalności”. Oznacza ona, że gdy zwalniania osoba przetrzymuje laptopa o wartości 800 euro, nie może mieć wstrzymanej całej wypłaty. Doszłoby do takiej sytuacji, gdyby wartość przedmiotu odpowiadała wysokości otrzymywanych, miesięcznych zarobków lub ją przewyższała. 

Niewypłacenie całej pensji w Niemczech z powodu zajęcia komorniczego 

Komornik może zająć pensję pracownika, a to oznacza, że przy rozwiązaniu umowy trafi tylko na konto jej określona część. Pracodawca nie może wstrzymać całości, ponieważ w Niemczech obowiązuje tak zwana “kwota wolna od zajęcia”, która wynosi 1402,88 euro. Na przykład, jeśli pracownik zarabia 2700 euro, to po rozwiązaniu umowy o pracę nie otrzyma 1297,12 euro, jeśli taka kwota została uznana przez komornika za zasadną w przypadku spłaty zadłużenia. 

Brak dodatkowych pieniędzy przy rozwiązaniu umowy o pracę w Niemczech

Pracodawca ma prawo nie wypłacić dodatkowych pieniędzy, które nie stanowią podstawy wynagrodzenia. Mowa jest tutaj głównie o ekwiwalencie za niewykorzystane dni urlopu oraz nadgodziny. 

Jeśli przysługujące dni urlopu zostały wykorzystane w okresie wypowiedzenia, pracodawca nie ma obowiązku wypłacać żadnych dodatkowych euro. Natomiast, gdy do rozwiązania umowy doszło w trybie natychmiastowym, taki obowiązek powstaje, bo pracownik nie miał możliwości skorzystania z dni urlopowych.

W przypadku nadgodzin szczególną uwagę należy zwrócić na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Często w takim dokumencie pojawia się zapis o niedochodzeniu żadnych roszczeń wobec pracodawcy - co obejmuje także nadgodziny. Jeśli pracownik podpisze taki dokument, nie będzie mógł otrzymać pieniędzy za nadgodziny.

Podobnie warto pamiętać o tym, że dobrowolne wykonywanie pracy ponad ustalony czas pracy również nie zostanie zapłacone w przypadku rozwiązania umowy o pracę. Tylko konkretne zapisy w umowie o pracę, układach zbiorowych określające zakres, liczbę nadgodzin i sposób rozliczania pozwalają na otrzymanie pieniędzy po wygaśnięciu stosunku pracy. 
 

Pamiętaj: Ogólny zapis w umowie o pracę mówiący o tym, że nadgodziny są wliczane w podstawowe wynagrodzenie zazwyczaj narusza przepisy niemieckiego Kodeksu Cywilnego (BGB) §§ 305 i nie daje prawa do nie wypłacenia pieniędzy za nadgodziny. 
 

Obniżenie wynagrodzenia i rozwiązanie umowy o pracę w Niemczech - podsumowanie 

Pracodawca w Niemczech ma bardzo ograniczone pole manewru, jeśli chodzi o wstrzymanie wypłaty wynagrodzenia. Generalnie rzadko zdarza się, aby całe wynagrodzenie nie zostało wypłacone. Może mieć to jedynie miejsce w sytuacji, gdy nie dostarczono zwolnienia lekarskiego do pracodawcy w wyznaczonym czasie lub choroba wystąpiła po wygaśnięciu umowy. 

Wszystkie dodatkowe pieniądze wypłacane oprócz podstawowej pensji muszą być ściśle określone w umowie o pracę lub układach zbiorowych, dlatego warto dokładnie zapoznać się z zapisami przed podjęciem decyzji o rezygnacji z pracy w danej firmie. 

Zdjęcie: DimaBerlin – stock.adobe.com