Odprawa w Niemczech: Jak odzyskać podatek w zeznaniu za 2025 rok?

Odprawa w Niemczech nie jest na równo traktowana z wynagrodzeniem, co oznacza, że nie są od niej odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne. Nie mniej od otrzymanych pieniędzy podatek już trzeba zapłacić. Do końca 2024 roku obowiązywała zasada “piątej części”, znana jako Fünftelregelung. Każdy, kto otrzymał odprawę w 2025 roku, dopiero w tym roku będzie mógł z niej skorzystać. 

Opodatkowanie odprawy w Niemczech. Co się zmieniło? 

Na wstępie musimy zaznaczyć, że Fünftelregelung nie zostało całkowicie wycofane. Metoda ta dalej ma zastosowanie, ale ulga podatkowa nie jest już liczona przez pracodawcę – pracownik musi sam zadbać o to, aby zapłacić mniej do Finznamtu. 

Z dniem 1 stycznia 2025 roku w życie weszła zmiana w ustawie o szansach wzrostu (Wachstumschancengesetz). Wcześniej, czyli przed jej wprowadzeniem, pracodawca sam potrącał podatek od odprawy stosując Fünftelregelung. Na konto pracownika lądowało więcej euro. Jeśli ktokolwiek otrzymał odprawę w 2025 roku, to jednorazowo wypłacona kwota jest w całości opodatkowana i nie ma zastosowania Fünftelregelung. 

Dopiero z zasady “piątej części” może skorzystać pracownik, składając zeznanie podatkowe w tym roku za 2025 rok. Oznacza to, że najpierw trzeba zapłacić podatek w całości od otrzymanej odprawy, a dopiero po rozpatrzeniu przez Finanzamt deklaracji podatkowej, należy spodziewać się zwrotu podatku. 

Zmiany w skrócie: 

• Do końca 2024 roku to pracodawca wyliczał podatek z odprawy stosując metodę “piątej części”, przez co pracownik otrzymywał więcej pieniędzy. 
   
• Od 1 stycznia 2025 roku pracodawca nie wylicza podatku z odprawy według Fünftelregelung, tylko nalicza podatek od całej, jednorazowej kwoty odprawy. Pracownik dopiero może skorzystać z zasady “piątej części”, gdy złoży zeznanie podatkowe. 

Jaką oszczędność na podatku przy odprawie daje złożenie deklaracji podatkowej? 

Skoro wiemy, że trzeba samemu zadbać o to, aby zapłacić mniejszy podatek od odprawy, spójrzmy na dwa przykłady. Pierwszy dotyczy osoby, która dostała pieniądze, ale nie złożyła deklaracji. Druga zdecydowała się wysłać Steuererklärung. 

Przykład 1: Odprawa bez zeznania podatkowego 

• Roczne wynagrodzenie brutto: 45 000 euro
• Klasa podatkowa: 1 
• Osoba samotna, bez dzieci, bez podatku kościelnego
• Kwota odprawy: 8 000 euro 

Biorąc pod uwagę to, że odprawa została wypłacona w 2025 roku, pracodawca musiał od niej naliczyć podatek w całości. Dodatkowo te 8 000 euro jest traktowane w tym przypadku jako premia do wynagrodzenia, a to oznacza że trzeba liczyć się z najwyższą stawką progresji podatkowej. 

Szacunkowe wyliczenia: 

• Podatek od pensji: około 6 150 euro
• Podatek od odprawy: około 2 800 euro 
• Kwota netto odprawy: 5 200 euro

Przykład 2: Odprawa z zeznaniem podatkowym 

Jeśli ta sama osoba złoży zeznanie podatkowe, to diametralnie zmienia się jej sytuacja. W tym przypadku zastosowanie ma Fünftelregelung, dzięki czemu urząd skarbowy zwróci podatek. Spójrzmy na liczby: 

• Podatek od pensji: około 6 150 euro
• Podatek od pensji + odprawy: 6 650 euro
• Różnica pomiędzy podatkiem od pensji i pensją z odprawą: 500 euro
• Podatek od odprawy: 2 500 euro
• Kwota netto odprawy: 5 500 euro 

Widać, że złożenie deklaracji podatkowej jest opłacalne, bo urząd w tym przypadku zwróci 300 euro – bez zeznania kwota netto odprawy to 5200 euro, z zeznaniem 5 500 euro. 

Jak się liczy Fünftelregelung? 

W pierwszej kolejności oblicza się ⅕ kwoty odprawy. Jeśli ta wynosi 8 000 euro, to otrzymujemy kwotę 1 600 euro. Następnie to 1 600 euro jest dodawane do podatku od rocznej, podstawowej pensji – 1 600 + 6 150 = 6 650 euro. 

Później bierze się różnicę pomiędzy podatkiem od podstawowej pensji a podatkiem od pensji podstawowej wraz z podatkiem od odprawy – 6 650 - 6 150 = 500 euro. 

W ostatnim kroku różnicę, czyli 500 euro mnoży się przez 5 i wynik daje podatek od odprawy. W tym przypadku jest to 2 500 euro. 

Podsumowanie: 

• Brak zeznania podatkowego skutkuje tym, że netto do pracownika trafia 5 200 euro z oprawy wynoszącej 8 000 euro. 
   
• Złożenie zeznania powoduje, że finalnie na rękę z odprawy 8 000 euro pracownik dostaje 5 500 euro, ale różnicę 300 euro otrzymuje z urzędu skarbowego w formie zwrotu podatku – musi na te pieniądze czekać. 

Zeznanie za 2025 rok: Czy podatek od odprawy trzeba samemu wyliczyć? 

Tutaj mamy dobrą wiadomość: Nie, podatku od odprawy w Niemczech nie trzeba liczyć samemu. W momencie, gdy dochodzi do odejścia z pracy, pracodawca wystawia elektroniczne zaświadczenie o podatku dochodowym (Elektronische Lohnsteuerbescheinigung). Trafia ono do urzędu skarbowego, gdzie ten wie o tym, że była wypłacona odprawa. 

Złożenie zeznania nie wiąże się z wypełnianiem skomplikowanych rubryk czy arkuszy kalkulacyjnych. Jedynie trzeba wpisać w odpowiednie pole w Anlage N – zazwyczaj jest to Zeile 17 lub 18 – kwotę brutto odprawy, ale korzystając z programu Elster czy innych do przygotowywania zeznań dane są automatycznie pobierane z urzędu, za pomocą jednego kliknięcia. Po przesłaniu zeznania urząd sam oblicza podatek do zapłaty według zasady “piątej części”. Jedyne, co warto zrobić przed wysyłką deklaracji do urzędu, to sprawdzić, czy kwota brutto odprawy jest prawidłowa. 

Zdjęcie: Coloures-Pic – stock.adobe.com