Pieniądze na dziecko w Niemczech. Co można dostać?

Polityka rodzinna w Niemczech od lat ma za zadanie wspierać rodziny w wychowywaniu dziecka oraz pogodzenia opieki z pracą. Dzięki temu rodzice mają możliwość skorzystania z określonych zasiłków i ulg. Z jakich opcji można skorzystać w 2026 roku? 

Wsparcie dla rodzin w Niemczech. Z czego można skorzystać?  

Niemiecki system oferuje kilka możliwości wsparcia rodzin, oferując następujące świadczenia, ulgi podatkowe i pakiety: 

• Zasiłek na dziecko Kindergeld
   
• Dodatek na dziecko Kinderzuschlag
   
• Zasiłek rodzicielski Elterngeld i Elterngeld Plus
   
• Zasiłek macierzyński Mutterschaftsgeld
   
• Ulga podatkowa Kinderfreibetrag
   
• Pakiet na edukację i życie społeczne Bildung & Teilhabe

Każda z wymienionych form wsparcia charakteryzuje się odmiennymi kryteriami przyznawania, dlatego planując narodziny dziecka w Niemczech lub będąc w trakcie jego wychowywania, warto wiedzieć, z jakiej pomocy można skorzystać. Poniżej wyjaśniamy jak działają poszczególne zasiłki, ulgi, dodatki i pakiety. 

Kindergeld

Zasiłek na dziecko Kindergeld jest świadczeniem, które wypłacane jest na każde posiadane dziecko do 18. roku życia lub dłużej, w zależności od indywidualnej sytuacji rodzinnej. Tego typu pomoc obejmuje obywateli UE, w tym Polaków pracujących w Niemczech. 

Warunki otrzymania Kindergeld

Podstawowym warunkiem ubiegania się o zasiłek Kindergeld w Niemczech, jest podleganie tutejszemu obowiązkowi podatkowemu lub posiadanie legalnego zatrudnienia, w ramach którego opłacane są pełne składki na ubezpieczenie społeczne. 

Zasiłek wypłacany jest na dziecko, ale pieniądze trafiają na konto wskazane przez jednego z rodziców. Co ważne, jeśli ojciec pracuje w Niemczech, a matka mieszka z dzieckiem w Polsce i to ona spędza z nim więcej czasu, kwota zasiłku trafia w takim przypadku do matki. 

Ile wynosi Kindergeld w 2026 roku? 

Ważną zmianą od stycznia 2026 roku jest podniesienie kwoty zasiłku Kindergeld. Obecnie rodzice otrzymują 255 euro. Po nowym roku nastąpi wzrost do poziomu 259 euro na jedno dziecko. 

Poniżej prezentujemy kwoty z Kindergeld na jakie będzie można liczyć przy posiadaniu jednego lub większej liczby dzieci od 1 stycznia 2026 roku:  

• 1 dziecko: 259 € miesięcznie
   
• 2 dzieci: 518 € miesięcznie
   
• 3 dzieci: 777 € miesięcznie
   
• 4 dzieci: 1036 € miesięcznie
   
• 5 dzieci: 1295 € miesięcznie
   
• 6 dzieci: 1554 € miesięcznie

Pieniądze z zasiłku Kindergeld od 2026 roku automatycznie trafią na konto rodziców po narodzinach dziecka. Dotychczas wymagane było złożenie wniosku. Procedura ta została uproszczona, dzięki temu rodzice nie muszą wykonywać dodatkowych formalności. 

Jak długo można dostawać pieniądze z Kindergeld? 

Ogólna zasada jest taka, że Kindergeld jest wypłacany na dziecko do 18. roku życia. W określonych przypadkach zasiłek może zostać przedłużony. Najczęściej dochodzi do tego, gdy: 

• Dziecko ukończyło szkolenie zawodowe i jest w trakcie poszukiwania pracy. Zasiłek jest wypłacany do 21. roku życia. 
   
• Dziecko uczy się lub jest jest w trakcie szkolenia czy kursu dokształcającego. Zasiłek wypłacany jest do 25. roku życia. 
   
• Dziecko ukończyło szkołę i rozpoczęło szkolenie lub wolontariat trwający do 4 miesięcy. Zasiłek wypłacany jest do 25. roku życia. 
   
• Dziecko bierze udział w wolontariacie społecznym, ekologicznym lub innym. Zasiłek jest wypłacany do 25. roku życia. 
   
• Dziecko jest niepełnosprawne i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Zasiłek wypłacany jest dłużej niż do 25. roku życia. 

Fundusz rodzinny odpowiedzialny za przyznawanie zasiłku Kindergeld, kilka miesięcy wcześniej przed osiągnieciem przez dziecka 18. roku życia, wysyła nowy formularz wniosku. Jego celem jest weryfikacja, czy dziecko nadal się uczy, bierze udział w szkoleniu lub uczestniczy w wolontariacie. Po jego wypełnieniu i odesłaniu, podejmowana jest decyzja o kontynuacji lub zaprzestaniu wypłaty Kindergeld. 

Zasiłek Kindergeld wypłacany jest zgodnie z harmonogramem, który jest powiązany z tak zwanym Kindergeldnummer. Sprawdź, w jakich dniach wypłacane będzie Kindergeld w 2026 roku.

Kinderzuschlag

Dodatek na dziecko Kinderzuschlag to świadczenie, którego celem jest pokrycie potrzeb finansowych danej rodziny. Jest on wypłacany, gdy osiągany dochód jest zbyt niski aby móc pokryć wszystkie koszty związane z utrzymaniem dziecka lub dzieci. 

Warunki otrzymania Kinderzuschlag

Aby otrzymać Kinderzuschlag, dziecko nie może mieć więcej niż 25 lat i musi być w stanie wolnym. Oprócz tego obowiązują następujące kryteria: 

• Dziecko lub dzieci mieszkają pod jednym dachem z rodzicem, rodzicami lub opiekunem i pobierany jest już zasiłek Kindergeld. 
   
• Osiągane dochody z pracy muszą mieścić się w granicach minimum. Dla par jest to 900 euro miesięcznie, dla osób samotnie wychowujących dziecko kwota wynosi 600 euro. 
   
• Zsumowane dochody po uwzględnieniu zarobków, zasiłku Kindergeld i dodatku Kinderzuschlag, umożliwiają pokrycie miesięcznych kosztów utrzymania. Dopuszczalny limit przekroczenia wynosi nie więcej niż 100 euro. 

Warto także wspomnieć, że do zsumowanych dochodów można również włączyć pieniądze otrzymywane z Wohngeld – ten dodatek może być pobierany jednocześnie z Kinderzuschlag. 

Na etapie wnioskowania o Kinderzuschlag rodzic lub rodzice muszą przedstawić dowody potwierdzające spełnienie kryteriów minimalnych zarobków, osiąganych w ostatnich, sześciu miesiącach. Następnie Familienkasse dokonuje oceny pod kątem przyznania dodatku. 

Oprócz tego konieczne jest przedstawienie dokumentów potwierdzających wydatki ponoszone na mieszkanie, akt urodzenia dziecka oraz decyzję o przyznaniu zasiłku Kindergeld. 

Wskazówka: Łatwym sposobem na sprawdzenie szans na otrzymanie Kinderzuschlag, jest skorzystanie z darmowego kalkulatora online, dostępnego na stronie arbeitsagentur.de. 

Ile pieniędzy przysługuje z Kinderzuschlag? 

Na każde dziecko z dodatku Kinderzuschlag wypłacane jest od 1 stycznia 2025 roku 297 euro. Kwota ta w 2026 roku nie ulegnie zmianie. Środki wypłacane są wspólnie z zasiłkiem Kindergeld i dla obu obowiązuje ten sam harmonogram wypłat. 

Okres wypłacania Kinderzuschlag

Kinderzuschlag jest wypłacany maksymalnie przez okres 6 miesięcy. Po tym czasie należy złożyć nowy wniosek. Jeśli sytuacja finansowa nie uległa zmianie, można taki wniosek złożyć w uproszczonej formie – wniosek można pobrać ze strony arbeitsagentur.de. 

Elterngeld

Elterngeld to zasiłek rodzicielski przeznaczony zarówno dla matek i ojców, którzy chcą po narodzinach dziecka przeznaczyć czas na opiekę lub jednocześnie sprawować wychowanie nad dzieckiem i kontynuować pracę w skróconym czasie pracy. 

Specyfiką tego świadczenia jest to, że oprócz samego Elterngeld występują również dwa warianty tego wsparcia: Elterngeld Plus oraz Partnerschaftsbonus. 

Samo Elterngeld jest przeznaczone dla samotnego rodzica lub rodziców, którzy zdecydowali się na opiekę nad dzieckiem bez wykonywania pracy w skróconym czasie pracy. 

Z kolei Elterngeld Plus dotyczy tych rodziców, z których jeden łączy wychowanie dziecka z pracą w skróconym czasie pracy. 

Partnerschaftsbonus to premia za partnerstwo, która przysługuje obojgu rodzicom, którzy wychowują dziecko i jednocześnie pracują w skróconym wymiarze czasu pracy. W tej sytuacji wypłata zasiłku jest przedłużana o 2,3 lub 4 miesiące. 

Warunki otrzymania Elterngeld, Elterngeld Plus oraz Partnerschaftsbonus

Otrzymanie zasiłku Elterngeld, Elterngeld Plus lub Partnerschaftsbonus, wiąże się z koniecznością spełnienia podstawowych kryteriów: 

• realne sprawowanie opieki nad dzieckiem, 
   
• zamieszkiwanie z dzieckiem w tym samym gospodarstwie domowym na terenie Niemiec, 
   
• skupienie się wyłącznie na wychowywaniu dziecka lub wykonywanie pracy tygodniowo przez nie więcej niż 32 godziny tygodniowo - przez jednego lub obojga rodziców. 

W przypadku Partnerschaftsbonus istnieją dodatkowe kryteria: 

• ojciec i matka korzystają z Partnerschaftsbonus jednocześnie, 
   
• oboje pracują co najmniej 24 godziny tygodniowo, ale nie więcej niż przez 32 godziny w tygodniu. 

Ważne: przekroczenie czasu pracy wiąże się ze zwrotem pieniędzy otrzymanych z Partnerschaftsbonus. W tym celu należy ściśle przestrzegać minimalnych i maksymalnych godzin pracy w ciągu miesiąca: minimum przy 24 godzinach tygodniowo będzie to 96 godzin, przy maksimum 32 godzinach będzie to 128 godzin. 

Ile wynosi Elterngeld, Elterngeld Plus i Partnerschaftsbonus? 

Wysokość Elterngeld, Elterngeld Plus i Partnerschaftsbonus zależy od kilku kryteriów związanych z dochodem. Do najważniejszych zaliczają się te związane z tym, o jaki rodzaj pomocy ubiega się rodzic lub rodzice, jakie dochody osiągano przed złożeniem wniosku, jakie będą dochody w trakcie pobierania Elterngeld, Elterngeld Plus i Partnerschaftsbonus. Ponadto brane są pod uwagę inne świadczenia, które już są otrzymywane. 

Spójrzmy na jakie kwoty można liczyć w przypadku  Elterngeld, Elterngeld Plus i Partnerschaftsbonus biorąc pod uwagę minimalne i maksymalne stawki: 

• Elterngeld: od 300 do 1800 € miesięcznie, 
   
• Elterngeld Plus: od 150 do 900 € miesięcznie,
   
• Partnerschaftsbonus: od 150 do 900 € miesięcznie.

W związku z tym, że każda z wyżej wymienionych form pomocy ma na celu zniwelowanie ograniczenia czasu pracy na rzecz wychowania dziecka, kwoty nie mogą być niższe od wskazanych wartości minimalnych. 

Aby dokładniej dowiedzieć się, jaka będzie wysokość Elterngeld, Elterngeld Plus i Partnerschaftsbonus, zalecamy skorzystanie z bezpłatnego kalkulatora na stronie familienportal.de. 

Przez jaki czas wypłacany jest Elterngeld, Elterngeld Plus i Partnerschaftsbonus?

Czas pobierania Elterngeld, Elterngeld Plus i Partnerschaftsbonus zależy od kilku czynników i może być różny, w zależności od indywidualnej sytuacji rodziców lub rodzica samotnie wychowującego dziecko: 

Elterngeld 

• Maksymalnie 14 miesięcy na dziecko dla obojga rodziców razem z tego: maks. 12 miesięcy dla jednego rodzica i 2 dodatkowe miesiące partnerskie, jeśli: oboje rodzice dzielą się opieką lub jesteś samotnym rodzicem 

Zasiłek Elterngeld można pobierać w powyższym przypadku tylko do 14. miesiąca życia dziecka. Po 14. miesiącu pieniądze nie będą wypłacane i wtedy można ubiegać się o Elterngeld Plus. 

Elterngeld Plus

• Maksymalnie do 32. miesiąca życia dziecka, czyli gdy ukończy 2 lata i 8 miesięcy

Gdy jeden rodzic ma Elterngeld Plus, drugi może równocześnie pobierać Elterngeld lub Elterngeld Plus dłużej niż 1 miesiąc. 

Partnerschaftsbonus 

• Maksymalnie przez 8 miesięcy (po 4 miesiące na każdego rodzica) 

Partnerschaftsbonus może być wypłacany w ramach okresu gdy pobierany jest Elterngeld Plus, najczęściej dzieje się to po 14 miesiącu życia dziecka.

Mutterschaftsgeld

Mutterschaftsgeld to zasiłek macierzyński przeznaczony dla pracujących kobiet, które zaszły w ciążę i urodzą dziecko. Jego rolą jest zabezpieczenie dochodu przed i po porodzie. 

Z tej formy świadczenia mogą skorzystać kobiety, które są ubezpieczone ustawowo oraz prywatnie. Różnica pomiędzy tymi dwoma formami ubezpieczenia jest jednak taka, że w przypadku ustawowego ubezpieczenia pieniądze z tytułu Mutterschaftsgeld są wypłacane przez kasę chorych, a w momencie prywatnego ubezpieczenia środki pochodzą z Federalnego Urzędu Ubezpieczeń Społecznych (BAS) i wypłacane są w nieco inny sposób niż w przypadku posiadania ubezpieczenia ustawowego. W dalszej części tekstu przedstawiamy sytuację związaną z posiadaniem ustawowego ubezpieczenia. 

Mutterschaftsgeld dotyczy kobiet, które są zatrudnione na pełny etat, niepełny etat – na przykład minijob. Co więcej, nawet w przypadku bezrobocia, również przysługuje prawo do tego zasiłku. 

Warunki otrzymania Mutterschaftsgeld

Otrzymanie zasiłku macierzyńskiego Mutterschaftsgeld wiążę się z obowiązkiem legalnego zatrudnienia, podlegającego składkom na ubezpieczenie. W tej sytuacji nie ma znaczenia czy umowa jest na pełny lub niepełny etat. 

Warunkiem przyznania Mutterschaftsgeld jest złożenie odpowiedniego wniosku do kasy chorych. Taki wniosek musi zawierać zaświadczenie od lekarza lub położnej ze wskazaną datą porodu. Najlepiej złożyć go natychmiast, aby mieć pewność że zasiłek zostanie przyznany. 

Kolejną rzeczą, którą należy wykonać, już po narodzinach dziecka, jest przesłanie do kasy chorych aktu urodzenia dziecka. Jest to konieczne, aby zasiłek był nadal wypłacany. 

Ile wynosi Mutterschaftsgeld? 

Kwota dzienna zasiłku macierzyńskiego Mutterschaftsgeld wynosi 13 euro, co w skali miesiąca daje kwotę około 390 euro. 

Jeśli dotychczasowe wynagrodzenie sprzed narodzin dziecka wynosi więcej niż 13 euro dziennie, przysługuje dodatek od pracodawcy. Rekompensuje on utratę zarobków w związku z przebywaniem na urlopie macierzyńskim. 

Wysokość takiego dodatku jest obliczana według średniego, dziennego wynagrodzenia z trzech miesięcy poprzedzających czas, w którym rozpoczęto urlop macierzyński. Dla lepszego zrozumienia spójrzmy na poniższy przykład: 

• W czerwcu, lipcu i sierpniu otrzymywano miesięcznie 1800 euro.
• Urlop macierzyński rozpoczął się 1 września. 
• Wrzesień ma 30 dni, więc stawka dzienna wynosi 60 euro i przekracza kwotę 13 euro. 
• Kasa chorych pokryje 13 euro z 60 euro, tym samym pozostałe 47 euro dopłaca pracodawca. 

Finalnie, dzienna stawka zasiłku macierzyńskiego Mutterschaftsgeld wyniesie 60 euro. 

Okres wypłacania zasiłku Mutterschaftsgeld 

Zasiłek macierzyński Mutterschaftsgeld jest wypłacany przez okres 6 tygodni przed porodem. Uwzględniany jest również dzień porodu. Następnie po porodzie maksymalnie pieniądze można otrzymywać do 12 tygodni. 

W przypadku, gdy dojdzie do zwolnienia w trakcie ciąży, pieniądze z zasiłku macierzyńskiego nadal są wypłacane, uwzględniając także wspomniany wcześniej dodatek od pracodawcy. 

Kinderfreibetrag

Kinderfreibetrag nie jest odrębnych zasiłkiem ale pełni rolę ulgi podatkowej na dziecko. Cechą szczególną w tym przypadku jest to, że nie można w żaden sposób wnioskować o tę ulgę. Urząd skarbowy na podstawie złożonego, rocznego zeznania sam porównuje, co jest dla rodzica bardziej opłacalne - Kindergeld czy Kinderfreibetrag. 

Ulgi podatkowe w ramach Kinderfreibetrag obejmują wydatki związane z opieką nad dzieckiem, edukacją oraz szkoleniami. 

Warunki otrzymania Kinderfreibetrag

Przed złożeniem pierwszego zeznania podatkowego, rodzice otrzymują docelowo zasiłek Kindergeld. Następnie po złożeniu deklaracji, Finanzamt sam dokonuje oceny dochodów oraz harmonogramu wydatków na dziecko lub dzieci i ocenia, czy bardziej opłacalny jest Kinderfreibetrag od Kindergeld. Zazwyczaj wybór pada na Kinderfreibetrag, gdy rodzice osiągają wyższe dochody. 

Wniosek jest więc taki, że warunki dotyczące otrzymania ulgi podatkowej jaką jest Kinderfreibetrag są takie same, jak w przypadku zasiłku Kindergeld.

Ile wynosi Kinderfreibetrag? 

Spoglądając na aktualny 2025 rok, kwota Kinderfreibetrag bez uwzględniania kwoty wolnej od podatku na opiekę, wychowanie i edukację wynosi 6672 euro dla rodziców wspólnie rozliczających się w zeznaniu lub 3336 euro w przypadku gdy każdy z rodziców rozlicza się osobno. 

Od 2026 roku dla Kinderfreibetrag zaczną obowiązywać nowe kwoty: 

• Dla par rozliczających się wspólnie: 6828 euro
   
• Dla osób rozliczających się osobno: 3414 euro

Rodzice mogą również odliczyć wydatki na na opiekę, wychowanie i edukację. Kwota wolna od podatku zarówno w 2025 i 2026 roku jest taka sama: 

• Dla par rozliczających się wspólnie: 2928 euro
   
• Dla osób rozliczających się osobno: 1464 euro

Łącznie Kinderfreibetrag w 2025 roku wynosi 9600 euro, a w 2026 roku wzrośnie do 9756 euro. 

Na jaki czas przyznawany jest Kinderfreibetrag? 

Kinderfreibetrag jest przyznawany do czasu ukończenia 18. roku życia przez dziecko lub może też być wydłużony i uwzględniany w formie ulgi podatkowej do 25. roku życia dziecka. Okresy czasu są takie same, jak w przypadku Kindergeld. 

Bildung & Teilhabe

Bildung & Teilhabe pełni rolę pakietu świadczeń związanych z edukacją dziecka i jego uczestnictwem w życiu społecznym. Są przeznaczone dla osób o niskich dochodach, które korzystają z takich świadczeń, jak Kinderzuschlag, Bürgergeld, Sozialgeld, Sozialhilfe i Wohngeld. 

W ramach Bildung & Teilhabe (BuT) możliwe jest korzystanie z następujących korzyści, pod warunkiem że rodzica lub rodziców nie jest na nie stać: 

• jednodniowe wyjazdy edukacyjne dla uczniów szkół i dzieci z przedszkoli (refundacja faktycznie poniesionych wydatków),
   
• kilkudniowe wycieczki szkolne i przedszkolne (zwrot rzeczywistych kosztów),
   
• indywidualne wyposażenie szkolne (130 euro na pierwszy semestr oraz 65 euro na semestr drugi),
   
• transport uczniów do placówki edukacyjnej (pokrycie rzeczywistych kosztów – również w sytuacji, gdy bilety ulgowe na komunikację miejską umożliwiają przejazdy niezwiązane bezpośrednio ze szkołą),
   
• dodatkowe wsparcie edukacyjne (finansowanie faktycznych kosztów – możliwość korzystania z korepetycji także wtedy, gdy przejście do następnej klasy nie jest bezpośrednio zagrożona),
   
• udział w zbiorowym systemie dożywiania w szkole lub w placówce opieki dziennej (zwrot poniesionych kosztów),
   
• uczestnictwo w życiu społecznym i kulturalnym na poziomie lokalnym (np. zajęcia sportowe, szkoły muzyczne) – do 15 euro miesięcznie.

Wniosek o pakiet świadczeń Bildung & Teilhabe można złożyć na stronie Federalnego Ministerstwa Pracy i Spraw Socjalnych. 

Zdjęcie: InfinitumProdux - stock.adobe.com