Prawo pracy. Ustawowe przerwy, maksymalny czas pracy i czas odpoczynku

· Autor:
Prawo pracy. Ustawowe przerwy, maksymalny czas pracy i czas odpoczynku
UdostępnijMessengerWhatsapp
Bądź na bieżąco. Obserwuj nas na:

Ustawa o czasie pracy (ArbZG) służy ochronie pracowników przed wykonywaniem obowiązków zawodowych w zbyt długim czasie pracy. Warto dowiedzieć się, jakie prawa i obowiązki przysługują pracownikom w Niemczech.

Istotą ustawy o ochronie czasu pracy jest uregulowanie maksymalnego dobowego czasu pracy, minimalnych przerw na odpoczynek i ustawowych okresów odpoczynku oraz pracy w niedziele i dni ustawowo wolne od pracy. Przede wszystkim ustawa ma chronić zdrowie pracowników, a także przynosić im inne korzyści. Pracownicy, którzy są przemęczeni, pracują mało efektywnie i może spadać ich satysfakcja z wykonywanych obowiązków, co niekiedy prowadzi do błędnej oceny pracownika przez pracodawcę.

Podstawowe informacje o czasie pracy w Niemczech

Ustawa o czasie pracy wskazuje na to, że wymiarem czasu pracy od początku do końca pracy jest ośmiogodzinny dobowy czas pracy bez przerw. Należy jednak zaznaczyć, że ta ustawa stanowi jedynie ramy, a dokładniej indywidualne umowy między pracownikami a pracodawcami. W sytuacji naruszenia ustawy o czasie pracy w Niemczech, odpowiedzialność spoczywa na pracodawcy, ponieważ to on ma obowiązek informowania o godzinach pracy i innych regułach. W sytuacji, gdy nie zastosuje się on do tych zasad, to istnieje ryzyko grzywny. Podstawowym celem ustawy o czasie pracy jest zdrowie i wydajność pracowników. W niektórych grupach zawodowych, na przykład w zawodach medycznych czy transporcie pasażerskim, brak koncentracji może mieć fatalne konsekwencje.

Jak dokładnie należy rozumieć czas pracy?

Pojęcie czasu pracy w Niemczech nie jest wcale tak łatwe do wyjaśnienia jak mogłoby się wydawać, ponieważ odnosi się ono do różnych aspektów. Czas pracy dotyczy wszystkich koniecznych czynności. Oznacza to, że przykładowo droga do pracy nie jest wliczana do czasu pracy, jednak w razie wypadku zastosowanie znajdują zasady dotyczące ubezpieczeń społecznych. Można więc uznać, że czas pracy to czas od początku do końca pracy, bez przerw.

Ustawa o czasie pracy w Niemczech. Kogo dotyczy?

Ustawa o czasie pracy dotyczy prawie wszystkich pracowników, jednak wyjątkiem są zatrudnione osoby poniżej 18 roku życia, ponieważ ich obowiązuje ustawa o ochronie pracy młodzieży. Dodatkowo do wyjątków należą następujące grupy osób:

  • pracownicy kierownictwa w rozumieniu art. 5 ust. 3 ustawy o ustroju zakładowym,

  • lekarze,

  • szefowie służb publicznych i ich przedstawiciele oraz pracownicy służb publicznych, którzy są uprawnieni do podejmowania samodzielnych decyzji w sprawach personalnych,

  • pracownicy, którzy żyją we wspólnocie z powierzonymi im ludźmi i którzy samodzielnie ich wychowują lub opiekują się tymi osobami,

  • osoby działające w obszarze liturgicznym tj. kościoły i wspólnoty zakonne,

  • pracownicy na statkach handlowych jako członkowie załogi; stosuje się do nich ustawa o pracy na morzu.

  • pracownicy jako członkowie załogi statku powietrznego (samoloty pasażerskie, cargo), do których mają zastosowanie regulacje UE.

Dodatkowo ustawa o czasie pracy nie dotyczy urzędników i żołnierzy.

Układ zbiorowy i czas pracy. Co mówią przepisy?

Układy zbiorowe określają tygodniowy czas pracy, jednak wcale nie gwarantuje to przestrzegania tych przepisów. przykładowo pracownik firmy architektonicznej musi w poniedziałek rano przedstawić działowi budowlanemu plan budowy, aby dotrzymać terminu. Właśnie dlatego w piątek wcale nie patrzy na zegar, tylko koncentruje się na tym, aby wykonać swoją pracę. Z kolei pielęgniarka, która teoretycznie zakończyła już pracę, musi obsłużyć jeszcze trzech pacjentów, dlatego decyduje się na pozostanie w miejscu zatrudnienia przez dodatkowe kilkanaście minut.

§ 3 ArbZG zakłada ośmiogodzinny dobowy czas pracy, niezależnie od układu zbiorowego. Jak pokazują wyżej wskazane przykłady praktyczne, można uznać, że od każdej reguły formalnej zachodzą pewne wyjątki.

Dzienny czas pracy w Niemczech. Ile tak naprawdę wynosi?

Dzienny czas pracy może wynosić do dziesięciu godzin, jeżeli spełnione są następujące kryteria: w okresie sześciu miesięcy lub 24 tygodni łączny dzienny czas pracy nie może przekraczać średnio ośmiu godzin. Warto zaznaczyć, że niektóre firmy muszą świadczyć swoje usługi w napiętych harmonogramach, a pracownicy czasami są zmuszeni do zostania po godzinach. W przypadku agencji reklamowych i start-upów dłuższe godziny pracy są czasem uregulowane w umowie o pracę. Zwykle jest to sformułowane w taki sposób:  „pracownik dostosowuje swój czas pracy do potrzeb firmy”. Pracodawca prędzej, czy później, musi jednak pozwolić pracownikowi na wzięcie wolnego za nadgodziny lub wypłacić je w formie ekwiwalentu finansowego. Przykładowo wielu pracowników służby zdrowia polega na dodatkowym dochodzie pochodzącym z nadgodzin.

Istnieje możliwość zwiększenia czasu pracy do 48 godzin tygodniowo

Paragraf 14 ArbZG przewiduje kolejne odstępstwo. Chodzi tutaj o pilność wykonywania danych obowiązków i dotyczy następujących sytuacji:

  • surowce lub żywność są zagrożone zepsuciem w przypadku przesunięcia godzin pracy,

  • wyniki pracy zostały sfałszowane,

  • istnieją pewne prace przygotowawcze, których nie można odłożyć w czasie,

  • leczenie, opieka i wsparcie potrzebujących lub zwierząt.

Przykładowo ładunek sałaty dostarczany jest do chłodni w piątek wieczorem o godzinie 17:00. Pracownicy kończą już pracę, więc idą do domu, a to sprawia, że w poniedziałek rano sałata jest już zepstua, ponieważ nie została włożona do chłodni w czasie, w jakim było to wymagane. Artykuł 14 Ustawy o czasie pracy przewiduje następujące regulacje w tych sprawach: odstępstwo od tygodniowego czasu pracy jest dopuszczalne w tych przypadkach, jeżeli tygodniowy czas pracy nie przekracza średnio 48 godzin w ciągu następnych sześciu miesięcy lub 24 tygodni. Fakt ten pokazuje, że ustawa o czasie pracy stanowi jedynie ramy. Nadal dozwolone są indywidualne umowy między pracownikami a pracodawcami.

Kogo nie dotyczy ograniczenie pracy w niedziele i święta?

Paragraf 10 ArbZG reguluje grupy zawodowe, dla których nie obowiązuje ograniczenie pracy w niedziele i dni ustawowo wolne od pracy. Istnieją grupy zawodowe, w przypadku których praca w niedziele i święta jest konieczna. Przykładem są pracownicy komunikacji miejskiej, policji, straży pożarnej, służby zdrowia. Zasadniczo, zgodnie z § 9 ustawy o czasie pracy, pracownicy nie mogą być zatrudniani w niedziele i święta. Właśnie dlatego w większości przypadków biura, urzędy, punkty usługowe, są zamknięte w te dni.

Jak liczone są przerwy do czasu wykonywanej pracy?

Niektórzy pracownicy zastanawiają się nad tym, czy przerwy są płatne i wliczane do czasu pracy, czy też są zupełnie bezpłatne. W wielu firmach przerwy nie są płatne, a do czasu pracy wliczane jest dodatkowe 30 minut na obiad. Klasyczny dzień pracy trwa więc od 8 rano do 16:30. Warto pamiętać o tym, że przerwy odgrywają znaczną rolę w wykonywaniu obowiązków zawodowych, ponieważ pracownicy mogą coś zjeść i odpocząć. Zgodnie z paragrafem 4 ustawy o czasie pracy można stwierdzić, że:

  • jeżeli czas pracy przekracza sześć godzin, należy zachować stałą przerwę, wynoszącą minimum 30 minut,

  • jeżeli czas pracy przekracza dziewięć godzin, przerwa wynosi co najmniej 45 minut. Pracownik może to podzielić na trzy przerwy po 15 minut,

  • wykonywanie pracy dłużej niż sześć godzin bez przerwy jest niedozwolone.

Dodatkowo należy zaznaczyć, że między dwoma dniami roboczymi musi być co najmniej jedenastogodzinna przerwa. Przykładowo w sytuacji, gdy praca w poniedziałek zakończyła się o 23:00, to pracownicy mogą wrócić do miejsca zatrudnienia dopiero we wtorek o 10:00, nawet jeśli zwykle przychodzą trzy godziny wcześniej.

Czas pracy w Niemczech w dobie pandemii

Praca została nieco zmieniona ze względu na pandemię koronawirusa, która paraliżuje wiele dziedzin gospodarki. Firmy stają przed zupełnie nowymi wyzwaniami i muszą działać elastycznie, a przede wszystkim szybko, aby nie tylko utrzymać działanie, ale także nie narażać zdrowia własnych pracowników. Dodatkowym problemem są różnego rodzaju obostrzenia i rygory sanitarne. Obecnie normą jest praca z domu, chociaż jeszcze 20 miesięcy temu była ona przywilejem. Pracownicy mogą pracować zdalnie, jednak pracodawca musi wyrazić na to zgodę. Jeśli chodzi o pracę dorywczą, to wielu pracodawców ubiega się zatem o dodatek za pracę w niepełnym wymiarze godzin dla swoich pracowników, ze względu na brak możliwości wykonywania niektórych obowiązków, na przykład podczas imprez. Oznacza to, że pracodawca redukuje godziny pracy, a nawet całkowicie je zawiesza. W tym czasie pracownicy otrzymują wynagrodzenie od Federalnej Agencji Pracy: pracownicy z dziećmi otrzymują 67 procent, a bez dzieci 60 procent wynagrodzenia netto. Więcej szczegółowych informacji na temat Kurzarbeit można znaleźć na stronie internetowej Niemieckiej Federacji Związków Zawodowych. W przypadku Kurzarbeit pracodawcy są odciążeni i nie muszą zwalniać pracowników.

Naruszenia ustawy o czasie pracy. Co grozi pracodawcy?

Pracodawca może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za naruszenie ustawy o czasie pracy. Przede wszystkim pracodawca ma obowiązek księgowania i informowania o godzinach pracy. Jeśli nie zastosuje się do tego, to jest to karane jako wykroczenie administracyjne grzywną do 15 000 euro (§ 22 ArbZG). Możliwe jest także nałożenie innych rodzajów kar oraz pozbawienie wolności do jednego roku.

Przeczytaj także:

Źródło: finanzen.net / Zdjęcie: depositphotos.com, autor: quka

Aplikacja MyPolacy.de
UdostępnijMessengerWhatsapp
Bądź na bieżąco. Obserwuj nas na:
Informacje o publikacji
Berlin, ostatnio online:
Wybraliśmy dla Ciebie