Problem z dostaniem ALG 1 w Niemczech - najczęstsze powody

Celem zasiłku dla bezrobotnych jest wsparcie osób pozostających bez pracy w znalezieniu pracy przy jednoczesnym otrzymywaniu pieniędzy z niemieckiego systemu. Świadczenie to nie jest przyznawane automatycznie – szczególnie, gdy dochodzi do rozwiązania umowy o pracę lub następuje utrata praca z przyczyn niezależnych od pracownika. W artykule wyjaśniamy, kiedy może to stać oraz jak uniknąć problemów. 

Problem z otrzymaniem zasiłku dla bezrobotnych przy rozwiązaniu umowy o pracę

Aufhebungsvertrag, czyli rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron określa warunki rozstania i ma na celu zapobieganie sporom sądowym. Pracodawcy chętnie go podsuwają, gdy nie mają wystarczających podstaw prawnych do standardowego wypowiedzenia. Trzeba jednak pamiętać, że takie rozwiązanie nie daje prawa do wstrzymania wypłaty wynagrodzenia. Jedynie może prowadzić do tego, że pojawią się problemy z natychmiastowym otrzymaniem zasiłku dla bezrobotnych.

⚠️ Wielka pułapka: Podpisując rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, pracownik dobrowolnie rezygnuje z ochrony przed zwolnieniem i skraca okres wypowiedzenia. Dla urzędu pracy jest to sygnał, że pracownik aktywnie przyczynił się do swojego bezrobocia, co daje prawo do zablokowania natychmiastowej wypłaty zasiłku dla bezrobotnych. 

W jakich sytuacjach może dojść do problemów z otrzymaniem pieniędzy z zasiłku ALG 1? 

Niemiecki zasiłek dla bezrobotnych (Arbeitslosengeld I) jest przyznawany maksymalnie na 12 miesięcy (lub dłużej dla osób starszych). Na drodze do otrzymania ALG 1 można napotkać trzy różne przeszkody: brak prawa do zasiłku, zawieszenie wypłaty ALG 1 lub czasową blokadę.

Całkowity brak prawa do ALG 1

Prawo do zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech nie przysługuje, gdy: 

1. Osoba nie posiada statusu osoby bezrobotnej.
    
2. Nie przepracowano minimum 12 miesięcy w ciągu ostatnich 2,5 roku (30 miesięcy).
    
3. Nie można pracować przynajmniej 15 godzin tygodniowo lub nie jest wykazywana chęć aktywnego szukania pracy.
    
4. Gdy doszło do przegapienia terminu rejestracji na bezrobociu - trzeba to zrobić najwcześniej na 3 miesiące przed końcem wygaśnięcia umowy o pracę lub w ciągu 3 dni od otrzymania zwolnienia.

Zawieszenie wypłaty zasiłku (Ruhen des Anspruchs)

Urząd pracy czasowo ma prawo zawiesić wypłatę ALG 1, jeśli:

• Pobierane są inne świadczenia np. Krankengeld, Mutterschaftsfeld – § 156 SGB III.
   
• Nadal otrzymywana jest od pracodawcy pensja lub ekwiwalent za urlop (§ 157 SGB III).
   
• Otrzymano odprawę, a umowa została rozwiązana bez zachowania okresu wypowiedzenia (§ 158 SGB III).
   
• Gdy trwa proces sądowy z pracodawcą (§ 160 SGB III).

Czasowa blokada zasiłku (Sperrzeit) na 12 tygodni

Zgodnie z § 159 SGB III, jeśli pracownik przyczynił się do utraty pracy, urząd pracy nałoży blokadę na okres do 12 tygodni. Kara ta dotyczy:

1. Zwolnienia dyscyplinarnego z winy pracownika.
2. Porozumienia stron (Aufhebungsvertrag) bez ważnego powodu.
3. Własnego wypowiedzenia (Eigenkündigung) bez uzasadnionej przyczyny.

Uwaga na krótsze blokady w wypłacie zasiłku dla bezrobotnych

Spóźnienie z rejestracją w urzędzie lub niestawienie się na spotkanie (Meldeversäumnis) grozi blokadą na 7 dni. Pierwsza odmowa przyjęcia oferty pracy od urzędu to blokada na 3 tygodnie, druga na 6 tygodni, a trzecia na 12 tygodni.
 

Warto wiedzieć: Okres blokady wypłaty zasiłku ALG 1 wynosi 25% czasu, na jaki przyznano zasiłek. Przykładowo, jeśli urząd ma wypłacać pieniądze przez okres 8 miesięcy, to przez pierwsze 2 miesiące pieniądze nie pojawią się na koncie. Wypłata będzie realizowana dopiero od 3. miesiąca. 

Jak uniknąć kary i obronić się przed blokadą zasiłku dla bezrobotnych?

Jedyną obroną przed uniknięciem blokady zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech, jest przedstawienie ważnego dowodu przed urzędem pracy, który będzie jednoznacznie wskazywał, że zwolnienie nie miało charakteru dobrowolnego. Musiało nastąpić z przyczyn, z których jej kontynuowanie nie było możliwe. 

Mobbing, dyskryminacja lub presja psychiczna

Konieczne jest posiadanie zaświadczenia lekarskiego (ärztliches Attest) stwierdzającego, że praca zagrażała zdrowiu pracownika. Zaświadczenie musi być wystawione przed rozwiązaniem umowy. Urząd sprawdzi też, czy zgłaszane były wcześniej problemy do działu HR lub rady zakładowej.

Wypalenie zawodowe

Podobnie jak wyżej, konieczna jest wcześniejsza diagnoza od lekarza lub psychoterapeuty.

Brak wypłaty pensji

Zanim pracownik rzuci pracę, musi pisemnie wezwać pracodawcę do zapłaty, wyznaczając mu termin 7–14 dni. Dopiero brak wpłaty daje prawo do odejścia bez kary.

Praca niezgodna z prawem lub etyką

Gdy pracodawca zmusza pracownika do łamania BHP, fałszowania dokumentów lub pracy ponad ustawowe limity godzin.

Obietnica nowej pracy, która nie wypaliła

Jeśli pracownik sam zwolnił się z pracy, ponieważ wcześniej miał podpisaną umowę przedwstępną lub promesę u nowego pracodawcy, ale nowa firma w ostatniej chwili zbankrutowała lub wycofała ofertę z przyczyn niezależnych.

Przyczyny osobiste lub rodzinne

Przeprowadzka do innego miasta ze względu na pracę współmałżonka lub partnera, zmiana miejsca zamieszkania ze względu na szkołę dziecka lub konieczność opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny.

Rozwiązanie umowy z przyczyn operacyjnych

Jeśli podpisano rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, ponieważ firma i tak zlikwidowałaby stanowisko z powodów finansowych i umowa gwarantuje ustawową odprawę.

Żeby mieć absolutną pewność, że po rozstaniu z firmą nie zostanie nałożona żadna blokada zasiłku, przed podjęciem ostatecznych kroków warto udać się do urzędu pracy i poprosić urzędnika o pisemną opinię, czy w określonej sytuacji przyznanie zasiłku będzie uzasadnione. 

🙏 Dziękujemy, za przeczytanie tego tekstu. Jeśli doceniasz publikowane przez nas treści, dodaj nas do preferowanych źródeł w Google.

Zdjęcie: Thomas Reimer – stock.adobe.com