Umowa o pracę w Niemczech: Kiedy jest zawierana na czas nieokreślony?

Kwestie związane z umową o pracę podpisywaną na czas nieokreślony są ściśle regulowane przez niemieckie prawo. Co ważne, tego rodzaju forma współpracy nie musi być koniecznie poprzedzona podpisaniem umowy na czas określony. W artykule wyjaśniamy, kiedy dokładnie pracownik na bezterminową umowę może liczyć, jakie są z tego korzyści oraz w jakich sytuacjach można domagać się jej zawarcia z pracodawcą. 

Kiedy dochodzi do podpisania umowy na czas nieokreślony w Niemczech?

Do podpisania umowy na czas określony zazwyczaj dochodzi w trzech sytuacjach. Pierwsza odnosi się do tak zwanej zasady jednomyślności. Polega ona na tym, że jeśli w umowie nie ma dokładnie określonego terminu jej wygaśnięcia, to jest ona uznawana za bezterminową. 

Druga, często spotykana, opiera się na porozumieniu zawartym pomiędzy pracownikiem i pracodawcą. Czyli dochodzi do standardowego zawarcia stosunku pracy, gdzie firma od razu daje pracownikowi do podpisania umowę na czas nieokreślony. Praktyka ta występuje w przypadku zatrudniania wykwalifikowanych osób, których wdrożenie zajmuje nieco więcej czasu, ale też wykonywanie obowiązków ma charakter długoterminowy – firmie również zależy na tym, aby taka osoba pracowała w firmie jak najdłużej. 

Trzecia sytuacja związana jest z automatycznym przekształceniem umowy. Jeśli najpierw zawarto umowę na czas określony, to po upływie dwóch lat, jeśli pracownik nadal pozostaje zatrudniony, jest ona przekształcana na umowę na czas nieokreślony. 

Jakie korzyści daje pracownikowi umowa na czas nieokreślony? 

Podpisując umowę na czas nieokreślony pracownik, który jest zatrudniony w firmie zatrudniającej powyżej 10 osób podlega ustawie o ochronie przed zwolnieniem (KSchG). Dzięki temu nie może stracić zatrudnienia bez uzasadnienia i dodatkowo ma szansę na odprawę, gdy dojdzie np. do redukcji miejsc pracy. 

Również sporą zaletą takiej umowy jest obowiązywanie ustawowych okresów wypowiedzenia. Zgodnie z § 622 BGB niemieckiego kodeksu cywilnego wyglądają one następująco: 

• 2 lata pracy: 1 miesiąc wypowiedzenia
• 5 lat pracy: 2 miesiące wypowiedzenia
• 8 lat pracy: 3 miesiące wypowiedzenia
• 10 lat pracy: 4 miesiące wypowiedzenia
• 12 lat pracy: 5 miesięcy wypowiedzenia
• 15 lat pracy: 6 miesięcy wypowiedzenia
• 20 lat pracy i więcej: 7 miesięcy wypowiedzenia

⚠️ Ważne: Okresy wypowiedzenia mogą być ustalane indywidualnie jednak nie mogą być krótsze niż te określone ustawowo. 

Do pozostałych zalet umowy na czas określony należą: 

• Zbudowanie wiarygodności finansowej przy staraniu się o pożyczkę lub kredyt w niemieckim banku. 
   
• Pewność zatrudnienia gwarantuje planowanie przyszłości, wydatków oraz zapewnia poczucie stabilności finansowej. 

Czy w takim przypadku są jakieś wady? 

Generalnie z perspektywy pracownika wadą umowy na czas nieokreślony jest moment, kiedy będzie chciał przejść do innej firmy. Narzucone ustawowo okresy wypowiedzenia mogą powodować, że zatrudnienie w nowej firmie będzie mogło mieć miejsce dopiero po ich wygaśnięciu. 

Oprócz tego przy negocjacjach wyższej płacy może pojawić się mniejsze pole manewru, ponieważ umowa ta zabezpieczenia zatrudnienie bezterminowo. Chociaż tutaj kwestia ta jest mocno dyskusyjna, bo jeśli pracodawcy będzie zależeć na utrzymaniu pracownika, to raczej zgodzi się na nowe warunki. 

Czy umowa na czas nieokreślony zawsze jest poprzedzona umową terminową? 

Umowa na czas nieokreślony w Niemczech nie musi być poprzedzona umową na czas określony. Pracodawca nie ma takiego obowiązku ani też prawo nie narzuca takiego działania. Opcjonalnie firma może podpisać z pracownikiem umową na czas nieokreślony z zastrzeżeniem obowiązywania 6. miesięcznego okresy próbnego. 

💡 Dla wyjaśnienia: Umowa na czas określony może być zawarta bez podania przyczyny na maksymalnie 2 lata. W tym czasie pracodawca może ją przedłużyć maksymalnie trzy razy. Tego typu umowa może być również zawarta w oparciu o konkretny powód. Na przykład może to być zastępstwo za innego pracownika albo wykonywanie pracy sezonowej czy projektu, którego realizacja jest czasowo ograniczona. 

W jakich sytuacjach pracownik może domagać się podpisania umowy na czas nieokreślony? 

Osoby zatrudnione w Niemczech mają prawny oręż, dzięki któremu mogą domagać się od pracodawcy podpisania umowy na czas nieokreślony. Dzieje się tak w czterech sytuacjach: 

• Sytuacja 1: Jeżeli zatrudnienie trwa dłużej niż 2 lata lub pracodawca przedłużał umowę na czas określony więcej niż 3 razy w ciągu 2 lat.
   
• Sytuacja 2: Gdy występuje błąd formalny w postaci takiej, że umowa na czas określony jest podpisana dopiero po kilku dniach od daty jej obowiązywania. Wtedy jest ona nieważna i można zasygnalizować, że taka umowa staje się umową na czas nieokreślony.
   
• Sytuacja 3: Przedłużanie na podstawie sztucznych powodów umowy na czas określony przez pracodawcę daje powód do tego, żeby przekształcić ją na umowę na czas nieokreślony. W takim przypadku trzeba udać się do sądu pracy, który może wydać nakaz jej przekształcenia. 
   
• Sytuacja 4: Zawarcie kolejnej, nowej umowy na czas określony u tego samego pracy bez obiektywnej przyczyny daje prawo do pracownikowi do tego, aby taka umowa została zawarta na czas nieokreślony. 

W sytuacji sporów dotyczących umowy na czas nieokreślony, pracownik ma 3 tygodnie od daty zakończenia umowy na czas określony na wniesienie sprzeciwu do niemieckiego sądu pracy – mówi o tym § 17 TzBfG. 

🙏 Dziękujemy, za przeczytanie tego tekstu. Jeśli doceniasz publikowane przez nas treści, dodaj nas do preferowanych źródeł w Google.

Zdjęcie: Arnéll Koegelenberg/peopleimages.com – stock.adobe.com