Urlop okolicznościowy w Niemczech. Takie prawa ma pracownik i pracodawca

Urlop okolicznościowy w Niemczech

Każdej osobie pracującej w Niemczech przysługuje prawo do urlopu okolicznościowego w sytuacjach, które wymagają niezwłocznego zaangażowania z powodów osobistych, niezależnych od ich woli. Urlop ten jest udzielany w związku z wyjątkowymi okolicznościami, takimi jak śmierć bliskiego członka rodziny, co umożliwia pracownikom przeznaczenie tego czasu na żałobę oraz organizację formalności związanych z pogrzebem.

Prawo do urlopu okolicznościowego obejmuje sytuacje, w których pracownik musi zająć się nie tylko przeżywaniem straty, ale także formalnościami prawnymi, takimi jak kwestie dziedziczenia. Dzięki temu rozwiązaniu nie jest konieczne wykorzystywanie zwykłych dni urlopu wypoczynkowego, gdyż niemieckie ustawodawstwo przewiduje specjalny, płatny czas wolny na uporanie się z nagłymi wydarzeniami życiowymi.

Sytuacje uprawniające do urlopu okolicznościowego w Niemczech 

Prawo do urlopu okolicznościowego w Niemczech nie wynika bezpośrednio z przepisów niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB), dlatego wielu pracodawców opiera się na regulacjach zawartych w układach zbiorowych pracy, takich jak TVÖD.

Do najczęstszych sytuacji, które uprawniają do urlopu okolicznościowego w Niemczech, zalicza się:

• Zawarcie małżeństwa lub związku partnerskiego,
• Ślub bądź wesele bliskich członków rodziny (rodzice, rodzeństwo, dzieci),
• Narodziny dziecka,
• Śmierć członka rodziny (dziecko, małżonek, zarejestrowany partner życiowy),
• Przeprowadzka związana z pracą,
• Poważna choroba dziecka lub innego członka rodziny mieszkającego we wspólnym gospodarstwie domowym,
• Niezbędne wizyty lekarskie lub zabiegi medyczne, które nie mogą zostać przeprowadzone poza godzinami pracy,
• Komunia lub bierzmowanie własnego dziecka.

Warto pamiętać, że mimo wystąpienia tych okoliczności, pracownik nie może samowolnie skorzystać z urlopu okolicznościowego. Konieczne jest uzgodnienie go z pracodawcą, a także dostarczenie odpowiednich dowodów potwierdzających przyczynę wniosku o urlop.

Osoby uprawnione do urlopu okolicznościowego w Niemczech 

Podczas przyznawania urlopu okolicznościowego w Niemczech, związanego, na przykład, ze śmiercią bliskiej osoby, kluczową rolę odgrywa bliskość pokrewieństwa. Zazwyczaj uprawnienia do takiego urlopu mają osoby pozostające w najbliższej relacji rodzinnej, takie jak rodzice, małżonek, partner życiowy, rodzeństwo oraz dzieci -  zarówno biologiczne, jak i adoptowane. Krewni dalszego stopnia, na przykład dziadkowie, teściowie czy kuzyni, zwykle nie są objęci automatycznym prawem do urlopu okolicznościowego w Niemczech. 

Niemniej jednak, pracodawcy mogą indywidualnie rozpatrywać sytuacje związane z przyznaniem urlopu okolicznościowego i podjąć decyzję o jego przyznaniu, szczególnie w wyjątkowych przypadkach. Przykładowo, gdy babcia pełniła rolę opiekuna, również istnieje możliwość skorzystania z urlopu. Ważnym czynnikiem może być także fakt wspólnego zamieszkiwania ze zmarłym. 

Bliskimi osobami mogą być nie tylko członkowie rodziny, ale również przyjaciele, współpracownicy czy osoby związane z działalnością społeczną, na przykład członkowie klubu. Jednak prawo do urlopu okolicznościowego w Niemczech nie obejmuje przypadków śmierci osób spoza kręgu rodziny. W takich sytuacjach pracownicy mają możliwość ubiegania się o krótkoterminowy urlop lub urlop bezpłatny, aby móc uczestniczyć w ceremonii lub poradzić sobie z osobistymi trudnościami.

Urlop okolicznościowy w Niemczech w sytuacji śmierci bliskiej osoby w Polsce 

Prawo pracy w Niemczech nie przewiduje ogólnych regulacji dotyczących urlopu okolicznościowego w przypadku śmierci bliskiej osoby np. w Polsce. Wyjątkiem są urzędnicy służby cywilnej oraz pracownicy objęci układami zbiorowymi w sektorze publicznym. 

Zgodnie z paragrafem 616 niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB), pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, jeżeli przez krótki okres czasu nie jest w stanie świadczyć pracy z powodów osobistych, niezależnych od swojej winy. Przepisy te mają zastosowanie do osób zatrudnionych w sektorze publicznym (TVöD, § 29), gdzie przewiduje się dwa dni płatnego urlopu okolicznościowego w razie śmierci współmałżonka, partnera życiowego, dziecka lub rodzica.

Każdy pracownik wykonujący pracę w prywatnej firmie w Niemczech, który z przyczyn osobistych nie może wykonywać obowiązków zawodowych przez krótki czas, ma prawo do płatnej przerwy w pracy. W przypadku dłuższej nieobecności konieczne jest jednak skorzystanie z urlopu wypoczynkowego lub przedstawienie zwolnienia lekarskiego.

Długość urlopu okolicznościowego w Niemczech 

Prawo do urlopu okolicznościowego zazwyczaj wynika z warunków umowy o pracę, dlatego kwestia ta często podlega negocjacjom podczas jej zawierania. Standardowe zapisy dotyczące tego rodzaju urlopu można znaleźć w wielu umowach, jednak szczegółowy czas trwania urlopu najlepiej uzgodnić z przełożonym, biorąc pod uwagę osobiste okoliczności i stres psychiczny.

Typowy czas trwania urlopu okolicznościowego w Niemczech, w przypadku śmierci bliskiej osoby, wynosi:

• Śmierć rodziców lub teściów: 1-2 dni,
• Śmierć rodzeństwa: 1-2 dni,
• Śmierć dziecka, pasierba lub przybranego dziecka zamieszkującego we wspólnym gospodarstwie domowym: 2-3 dni,
• Śmierć współmałżonka lub partnera życiowego: 3 dni,
• Śmierć dziadków: 1 dzień,
• Śmierć pozostałych krewnych niezamieszkujących we wspólnym gospodarstwie domowym: 1 dzień,
• Prawa pracodawcy w przypadku urlopu okolicznościowego w Niemczech.

Pracodawca w Niemczech ma prawo ograniczyć możliwość skorzystania z urlopu okolicznościowego w przypadku śmierci, wprowadzając odpowiednią klauzulę w umowie o pracę. Może również sprecyzować, że taki urlop przysługuje jedynie przy śmierci najbliższych członków rodziny. 

Co więcej, istnieje możliwość odmowy udzielenia urlopu okolicznościowego przez pracodawcę, zwłaszcza gdy postanowienia umowne to wykluczają lub zmarły nie był bliskim krewnym. Mimo to wielu pracodawców wykazuje zrozumienie i często zgadza się na udzielenie urlopu w takich sytuacjach, nawet poza obowiązującymi zasadami.

Wnioskowanie o urlop okolicznościowy w Niemczech 

W przypadku nagłej śmierci, pracownicy i pracodawcy w Niemczech zazwyczaj mają ograniczony czas na formalności związane z urlopem okolicznościowym. Kluczowe jest szybkie poinformowanie przełożonego i ustalenie możliwości wzięcia wolnego.

Forma powiadomienia zależy od sytuacji emocjonalnej pracownika. Można skontaktować się telefonicznie, napisać krótki e-mail lub wysłać wiadomość. Jeśli firma dysponuje systemem do zarządzania urlopami, wniosek często można złożyć kilkoma kliknięciami. Kwestie formalne, takie jak rodzaj urlopu (płatny, bezpłatny lub zwykły), można omówić z pracodawcą w późniejszym terminie.

Obserwuj MyPolacy.de na Facebooku, Instagramie, Threads, YouTube i X (dawniej Twitter).

Masz temat, który może nas zainteresować lub chcesz się podzielić z nami informacjami? Napisz do nas maila na adres [email protected]. 

Wróć na stronę główną MyPolacy.de.

Zdjęcie: Drazenphoto
Źródło: nordbayern.de, mypolacy.de