Urlop w Niemczech 2026: Ile dni przysługuje pracownikowi?

Prawo do urlopu w Niemczech określa ustawa o urlopach BUrlG, dzięki czemu osoby pracujące mają zagwarantowany odpoczynek. W zależności od stanu zatrudnienia oraz sytuacji obowiązują różne przepisy – zarówno dotyczące dni wolnych, składania wniosków o urlop, przeniesienia urlopu na kolejny rok czy nawet możliwości wybrania dodatkowych pięciu dni wolnych od pracy. Co dotyczy pracowników w 2026 roku? 

Pełny i niepełny urlop w Niemczech - komu i kiedy przysługuje? 

Zgodnie z niemieckim przepisami, dokładnie § 4 Ustawy o Urlopie (BUrlG), osoba która jest zatrudniona przez minimum 6 miesięcy, ma prawo do pełnego urlopu. Z kolei, gdy praca w firmie jest wykonywana krócej niż 6 miesięcy, naliczany jest niepełny urlop. 

W praktyce działa to następująco:  

• Osoba A pracuje od stycznia 2026 roku i w lipcu będzie mogła skorzystać z pełnego urlopu. W związku z tym, że pracuje 5 dni w tygodniu, otrzyma 20 dni urlopu. 
   
• Osoba B pracuje od stycznia 2026 roku do maja i wykonuje pracę przez 5 dni w tygodniu. Oznacza to, że nie otrzyma pełnych 20 dni urlopu, tylko za każdy przepracowany miesiąc ma naliczane 1,66 dnia wolnego. Oznacza to, że przepracowując 5 miesięcy będzie mogła skorzystać z 8 dni urlopu. 

Urlop w okresie próbnym 

Często spotykaną praktyką jest zatrudnianie w Niemczech na okres próbny. Taka umowa o pracę jest podpisywana na 3 miesiące lub 6 miesięcy. Osoba, która pracuje w tym czasie nabywa prawo do urlopu na takich samych zasadach, jak opisaliśmy to na przykładzie osoby B – czyli za każdy miesiąc ma naliczane 1,66 dnia urlopu w przypadku 5 dniowego tygodnia pracy lub 2 dni przy 6 dniach roboczych. 

Pół dnia urlopu. Czy jest to dozwolone w Niemczech? 

Zasadniczo żaden przepis w Niemczech nie mówi nic o wybraniu połowy dnia urlopu. Jedynie w ustawie o urlopie jest informacja o tym, że należy zawsze wykorzystać pełny, jeden dzień. Dlatego w momencie wybrania “połówki” dnia urlopu, należy porozumieć się z pracodawcą. Wzajemne ustalenia, najlepiej na piśmie, stanowią dowód porozumienia. Nie ma tak naprawdę żadnych przeciwskazań, żeby za zgodą pracodawcy, wziąć wolne tylko na określoną część dnia. 

Urlop w przypadku Minijob 

Mimo, że Minijob jest zatrudnieniem na niepełny etat, to w przypadku urlopu stosowane są te same zasady, które obowiązują osoby pracujące na pełny etat. Pod uwagę bierze się natomiast liczbę dni, w trakcie których wykonywana jest praca. Minijob to zazwyczaj 1 - 2 dni w tygodniu, więc automatycznie pula przysługujących dni urlopowych będzie niska. 

Ile dni urlopu należy się pracownikowi w Niemczech w 2026 roku? 

Wiemy już, że prawo do pełnego urlopu w Niemczech jest nabywane po 6 miesiącach. Dlatego, jeśli ktoś znajduje się w takiej sytuacji, musi następnie wziąć pod uwagę to, przez ile dni w tygodniu pracuje. W liczbach wygląda to następująco: 

• 6 dni roboczych: 24 dni urlopu
   
• 5 dni roboczych: 20 dni urlopu

Okresy 6 lub 5 dni są najczęściej spotykane przy umowach o pracę na pełen etat, ale zdarzają się też umowy, które trwają dłużej niż 6 miesięcy ale niekoniecznie zawierane są na pełen etat. W tym przypadku pracownik ma do dyspozycji następującą pulę dni urlopowych: 

• 4 dni robocze: 16 dni urlopu
   
• 3 dni robocze: 12 dni urlopu
   
• 2 dni robocze: 8 dni urlopu
   
• 1 dzień roboczy: 4 dni urlopu
   

Warto podkreślić jeden, istotny fakt: Jeśli przed upływem 6 miesięcy od zatrudnienia zostanie wybrany urlop, to przy dłuższym zatrudnieniu dni te zostaną odjęte od pełnej puli dni urlopowych. Przykład: przy 5 dniowym tygodniu pracy pełny urlop wynosi 20 dni. Jeśli w okresie próbnym wybrano 1 dzień, to po przejściu na pełną umowę pracę liczba dni urlopowych wyniesie 19. 

Kiedy można otrzymać dodatkowe pięć dni urlopu w Niemczech? 

Każda osoba zatrudniona, która chce się dokształcić lub podnieść swoje umiejętności, ma ustawowe prawo w Niemczech do skorzystania z urlopu edukacyjnego (Bildungsurlaub). Opcja ta jest jednak zarezerwowana tylko dla mieszkańców 14 krajów związkowych: 

• Badenia-Wirtembergia
   
• Berlin
   
• Brandenburgia
   
• Brema
   
• Hamburg
   
• Hesja
   
• Meklemburgia-Pomorze Przednie
   
• Dolna Saksonia
   
• Nadrenia Północna-Westfalia
   
• Nadrenia-Palatynat
   
• Saara
   
• Saksonia-Anhalt
   
• Szlezwik-Holsztyn
   
• Turyngia

💡 Wskazówka: Klikając w nazwę landu można sprawdzić aktualne zasady obowiązujące w danym kraju związkowym dla urlopu edukacyjnego.

Ile dni przysługuje? 

Urlop edukacyjny pozwala na otrzymanie dodatkowych 5 dni urlopu w ciągu jednego roku lub 10 dni w okresie dwóch lat. Dni te nie łączą się w żaden sposób z normalnym urlopem. 

Kiedy można skorzystać z urlopu edukacyjnego? 

Warunkiem jest zapisanie się na odpowiedni kurs, oferowany przez wybrane podmioty w Niemczech - tutaj zobaczysz listę kursów. Co więcej, sam kurs nie musi być ściśle powiązany z wykonywaną pracą. Koszty związane ze szkoleniem pokrywane są z własnej kieszeni. 

💼 Proces w skrócie wygląda następująco: 

1. Wyszukujesz kurs i zapisujesz się.
    
2. Organizator dostarcza materiały, informacje o szkoleniu oraz dokumenty niezbędne do złożenia wniosku o urlop edukacyjny u pracodawcy. 
    
3. Wniosek o urlop do pracodawcy najlepiej złożyć od 4 do 9 tygodni przed datą rozpoczęcia kursu.
    
4. Pracodawca zatwierdza wniosek.

Urlop okolicznościowy - nawet dodatkowe 3 dni wolnego

Sytuacje życiowe, w których niezbędna jest obecność pracownika poza miejscem pracy, dają możliwość skorzystania z urlopu okolicznościowego. Do takich zdarzeń zaliczają się: 

• ślub, 
   
• poród, 
   
• pogrzeb, 
   
• ciężka choroba członka rodziny, który wymaga opieki, 
   
• przeprowadzka – wyłącznie, gdy jest związana ze zmianą miejsca pracy,
   
• komunia lub bierzmowanie własnego dziecka, 
   
• wizyty u lekarza lub w szpitalu, które możliwe są do zrealizowania wyłącznie w godzinach pracy.

Liczba dni wolnych przysługująca z urlopu okolicznościowego zależy w dużej mierze od stopnia pokrewieństwa. Jeśli sytuacja dotyczy rodziców, teściów lub rodzeństwa, można otrzymać 2 dni wolnego. 

Gdy zdarzenie dotyczy żony, męża czy partnera – lub partnerki – w zarejestrowanym związku partnerskim, to wolne można otrzymać nawet na 3 dni. W przypadku własnego dziecka są to 2 lub 3 dni. Jeżeli urlop okolicznościowy dotyczy dziadków lub dalszych krewnych zazwyczaj przyznaje się 1 dzień. 
 

Warto wiedzieć: Niektóre umowy o pracę mogą zawierać klauzule związane z urlopem okolicznościowym. Może ona wskazywać, że taki urlop jest przyznawany wyłącznie, gdy sytuacja dotyczy najbliższych członków rodziny. 

Liczba dni urlopowych w Niemczech - podsumowanie

Osoby pracujące w Niemczech mają możliwość skorzystania z dni urlopowych w zależności od tego, jak długo są zatrudnione oraz przez ile dni w ciągu tygodnia jest wykonywana praca. Przy pracy na pełny etat zazwyczaj w ciągu roku można liczyć na 20 lub 24 dni wolnego. 

Jednak możliwości jest więcej. Wspomniany urlop edukacyjny daje dodatkowe 5 dni wolnego od pracy, co powoduje, że 20 dni można zamienić na 25, a 24 dni na 29 dni. Jeśli dojdą do tego nieprzewidziane okoliczności życiowe lub takie, które wymuszają obecność pracownika np. w przypadku ślubu, pogrzebu czy narodzin dziecka, to można doliczyć kolejne 2 - 3 dni. 

Na koniec warto wspomnieć o tym, że o ile sama ustawa o urlopach określa liczbę przysługujących dni urlopowych, to innymi zasadami rządzą się układy zbiorowe w większych firmach. Mogą określać liczbę dni wolnych przekraczających te narzucone odgórnie przez ustawę. 

Zdjęcie: Thomas Reimer – stock.adobe.com