Zaliczka z zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech. Jak ją dostać?

Zasiłek ALG 1 w Niemczech: Kiedy można wystąpić o zaliczkę?

O zaliczkę (Vorschuss) można ubiegać się w sytuacji, gdy niemiecki Urząd Pracy formalnie potwierdził już Twoje prawo do otrzymywania zasiłku ALG 1, ale wciąż wylicza dokładną wysokość samego świadczenia. Wydłużający się czas rozpatrywania sprawy nie jest jednak wystarczającym powodem sam w sobie – każdy, kto chce otrzymać zaliczkę, musi poprzeć swój wniosek trudną sytuacją materialną, co wynika bezpośrednio z § 42 Abs. 1 SGB I (Sozialgesetzbuch Erstes Buch).

Co należy dołączyć do wniosku? 

Osoba starająca się o zaliczkę powinna dołączyć do pisemnego wniosku aktualny wyciąg z konta bankowego tzw. Kontoauszug, na którym widać brak środków finansowych na pokrycie podstawowych opłat, takich jak czynsz, media czy zakup jedzenia. Choć co do zasady urząd określa wysokość zaliczki według własnego uznania, to z chwilą złożenia oficjalnego wniosku przez wnioskodawcę, sama wypłata zaliczki staje się prawnym obowiązkiem urzędu.

Termin wypłaty zaliczki i jej rozliczenie 

Jeśli wniosek o zaliczkę zostanie złożony, Agentur für Arbeit musi rozpocząć jej wypłatę najpóźniej po upływie jednego miesiąca kalendarzowego od daty jego wpłynięcia do urzędu.

Co ważne, wypłacona zaliczka nie jest dodatkowym świadczeniem. Zgodnie z § 42 Abs. 2 SGB I, przyznany w przyszłości zasiłek ALG 1 zostanie automatycznie pomniejszony o kwotę wypłaconej wcześniej zaliczki. 

Mechanizm działa dokładnie tak:

1. Wypłacane jest 500 € zaliczki.
2. Urząd wylicza, że zasiłek ALG 1 to 1200 €.
3. Urząd wypłaca różnicę, czyli 700 € (zasiłek został pomniejszony o zaliczkę).

Gdyby z jakiegoś powodu wypłacona zaliczka okazała się wyższa niż ostatecznie przyznane świadczenie, powstałą nadpłatę trzeba będzie zwrócić do urzędu. Przykładowo: 

Urząd pracy wyliczył zasiłek na 400 €, a wypłacił wcześniej 500 € zaliczki. W tej sytuacji trzeba oddać 100 € nadpłaty.

Czy niemiecki Urząd Pracy może odmówić prawa do zaliczki? 

Urząd Pracy w Niemczech ma prawo odmówić udzielenia zaliczki na podstawie § 42 SGB I. Stać się tak może przede wszystkim w sytuacjach, gdy prawo do samego zasiłku ALG 1 nie zostało potwierdzone. Ma to miejsce na przykład wtedy, gdy wciąż trwa spór z byłym pracodawcą o powody rozwiązania umowy, nie przepracowano wymaganego okresu czasu uprawniającego do starania się o świadczenie lub nałożony został okres blokady znany jako Sperrzeit.

Ponadto decyzja odmowna może zapaść także w sytuacji, gdy samo prawo do ALG 1 występuje, ale wnioskodawca nie dołączył do wniosku wyciągu z konta bankowego potwierdzającego brak środków na życie lub gdy przedstawiony dokument wskazuje, że wnioskodawca posiada wystarczające oszczędności pozwalające pokryć bieżące wydatki – mowa tu m.in. o czynszu, żywności czy opłatach za media. 

Co zrobić w przypadku decyzji odmownej? 

Można złożyć sprzeciw (Widerspruch) w ciągu jednego miesiąca od daty otrzymania decyzji załączając odpowiednie dowody. Przykładowo, jeśli wniosek został odrzucony z przyczyn formalnych tj. brak wyciągu z konta bankowego, to trzeba go dołączyć. 

W sytuacjach skrajnych, gdy bezrobotnemu grozi natychmiastowa eksmisja, odcięcie mediów lub utrata zdrowia z braku środków na utrzymanie, można wnieść wniosek do Sądu Socjalnego (Sozialgericht) o tymczasowe zabezpieczenie roszczenia (Eilantrag / einstweiliger Rechtsschutz). Sąd w trybie pilnym może nakazać urzędowi pracy natychmiastową wypłatę zaliczki.

Jakie są inne wyjścia, gdy nie zostanie przyznana zaliczka?

Odmowa przyznania zaliczki w trakcie wyliczania wysokości zasiłku dla bezrobotnych nie oznacza, że przed osobą znajdującą się w pilnej potrzebie zamknięte są inne opcje wsparcia. 

Wniosek o Grundsicherung 

Istnieje możliwość złożenia wniosku o Grundsicherung do właściwego dla miejsca zamieszkania Jobcenter. Pieniądze zostaną przyznane na pokrycie kosztów mieszkania i bieżącego utrzymania. Później zostaną rozliczone pomiędzy Jobcenter a Agentur für Arbeit. Jeśli zasiłek dla bezrobotnych zostanie przyznany, to jego kwota będzie pomniejszona o euro wypłacone wcześniej przez Jobcenter.

Wniosek o Wohngeld 

Dodatek mieszkaniowy może być pobierany jednocześnie z zasiłkiem ALG 1. Dlatego, gdy wyliczana jest wysokość zasiłku dla bezrobotnych, w trakcie można złożyć wniosek o przyznanie Wohngeld. W tym przypadku trzeba pamiętać, że czas oczekiwania na rozpatrzenie takiego wniosku może się wydłużyć, ale i tutaj istnieje możliwość starania się o udzielenie pożyczki – więcej na ten temat piszemy w artykule pt. Wohngeld: Zaliczka na pokrycie kosztów mieszkania. Jak ją dostać?

Jednorazowa pożyczka z Jobcenter 

Każdy, kto znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i czeka na decyzje związane z przyznanymi świadczeniami socjalnymi, może starać się o zwrotną pożyczkę z Jobcenter, znaną w Niemczech jako Darlehen.

Na koniec warto pamiętać, że w Niemczech działa wiele bezpłatnych poradni społecznych (np. Caritas, Diakonie czy AWO), dzięki którym można bezpłatnie sprawdzić przygotowane pismo skierowane do Jobcenter lub Agentur für Arbeit, a także poprosić o pomoc w jego sporządzeniu.

Jeśli ten tekst okazał się dla Ciebie przydatny, bądź z podobnymi na bieżąco. Dodaj nas do preferowanych źródeł w Google.

Zdjęcie: studio v-zwolef – stock.adobe.com, opracowanie własne.