Zatrudnienie w Niemczech i ubezpieczenie. Czy pracownik musi je mieć?

Każda osoba przyjeżdżająca do pracy w Niemczech musi wziąć pod uwagę kwestie związaną z ubezpieczeniem zdrowotnym. System działający w tym kraju znacznie różni się od tego w Polsce, ponieważ za Odrą działa ponad 100 ustawowych ubezpieczycieli - w Polsce jest to tylko Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). 

Ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech. Kiedy pracownik musi je mieć? 

Decydując się na pracę w Niemczech, każda osoba musi przed pierwszym dniem pracy posiadać ustawowe ubezpieczenie zdrowotne (GKV). Struktura systemu ustawowych ubezpieczeń składa się z ponad 100 ustawowych kas chorych, przez co pracownik musi zawrzeć umowę z jednym z tych ubezpieczycieli. 

Kogo dotyczy ubezpieczenie gościnne? 

Ubezpieczenie gościnne (Gästeversicherung) w Niemczech dotyczy osób przyjeżdżających na teren kraju przed formalnym rozpoczęciem zatrudnienia. Obowiązek jego posiadania dotyczy obywateli spoza Unii Europejskiej. 

Osoby pochodzące z państw członkowskich UE nie mają obowiązku posiadania ubezpieczenia gościnnego, ponieważ karty EKUZ (Europejskie Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego) umożliwiają korzystanie z podstawowej opieki medycznej w Niemczech.

Jak zdobyć ustawowe ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech? 

Umowę na ustawowe ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech można zawrzeć samodzielnie, korzystając z usług firm oferujących pośrednictwo w tym zakresie. Dzięki temu specjalista dobierze odpowiednią ofertę ubezpieczenia. 

Bardzo często w ofertach pracy pracodawcy publikują informację na temat ubezpieczenia zdrowotnego, co oznacza że to oni biorą na siebie ciężar z załatwianiem formalności. Podobnie wygląda sytuacja, jeśli chodzi o agencje pośrednictwa pracy w Niemczech - także można liczyć na ich pomoc. 

Inną możliwością jest skorzystanie z porównywarki internetowej, jednak często wymagana jest znajomość języka niemieckiego - dla osób, które posługują się wyłącznie językiem polskim może to stanowić pewną przeszkodę. Dodatkowo trzeba samemu pozyskać informację o kosztach, aby wiedzieć, która oferta jest najbardziej korzystna. 

Ustawowe ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech: Jaka wysokość składek?  

Wysokość składek opłacanych na ustawowe ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech uzależniona jest od osiąganego dochodu brutto. Zasada ta dotyczy zarówno pracowników zatrudnionych na umowę o pracę, jak i osób prowadzących działalność gospodarczą. 

Obowiązkowa, podstawowa składka wynosi obecnie 14,6% dochodu brutto. Do tej kwoty doliczana jest dodatkowa opłata tzw. Zusatzbeitrag, której wysokość każda kasa chorych (Krankenkasse) ustala indywidualnie. W 2025 roku wiele z tych instytucji wprowadziło podwyżki, przez co łączna składka może przekroczyć 19%.

Zgodnie z obowiązującym prawem w Niemczech, składka dzielona jest po równo między pracownika i pracodawcę, co w praktyce zmniejsza indywidualne obciążenie finansowe. Osoby prowadzące działalność gospodarczą same pokrywają pełną wysokość składki. 

Zobacz także: Te kasy chorych podnoszą składki na ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech

Co obejmuje ustawowe ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech? 

Ustawowe ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech (GKV) zapewnia dostęp do rozbudowanego wielu świadczeń medycznych, których zakres został uregulowany ustawowo. 

Świadczenia medyczne objęte ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym

1. Konsultacje lekarskie - Możliwe jest korzystanie z wizyt u lekarzy pierwszego kontaktu, specjalistów, dentystów oraz psychoterapeutów. GKV obejmuje również niezbędne badania diagnostyczne.
2. Leki na receptę - Koszty leków refundowanych pokrywane są częściowo przez pacjenta - udział własny wynosi zazwyczaj 10% wartości leku (min. 5 EUR, maks. 10 EUR za opakowanie). Dla osób cierpiących na choroby przewlekłe roczny limit dopłat ograniczono do 1% rocznego dochodu brutto. Preparaty dostępne bez recepty są refundowane jedynie w szczególnych przypadkach.
3. Opieka domowa  - System przewiduje możliwość otrzymania wsparcia pielęgnacyjnego w domu, co sprzyja rekonwalescencji i powrotowi do samodzielności po leczeniu szpitalnym.
4. Leczenie szpitalne - Ubezpieczenie obejmuje pobyt w szpitalu w sytuacjach, które wymagają leczenia stacjonarnego oraz interwencji specjalistycznej.
5. Rehabilitacja - Ubezpieczenie zapewnia dostęp do programów rehabilitacyjnych po przebytych operacjach, urazach czy ciężkich chorobach, których celem jest odzyskanie sprawności.
6. Badania profilaktyczne pod kątem nowotworów - Prawo do bezpłatnych badań przesiewowych przysługuje kobietom od 20. roku życia, a mężczyznom od ukończenia 35 lat.
7. Środki pomocnicze i ortopedyczne - Refundacja z ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego obejmuje protezy, kule, aparaty słuchowe czy wózki inwalidzkie. W przypadku środków jednorazowego użytku obowiązuje 10-procentowa dopłata, nieprzekraczająca 10 EUR miesięcznie.
8. Stomatologia i protetyka - System przewiduje dofinansowanie leczenia protetycznego - podstawowe pokrycie kosztów wynosi 60%. Po pięciu latach regularnych wizyt kontrolnych poziom refundacji wzrasta do 70%, a po dziesięciu do 75%.
9. Leczenie ortodontyczne - Koszty leczenia ortodontycznego są refundowane u pacjentów poniżej 18. roku życia. W niektórych przypadkach możliwe jest pokrycie całości kosztów przez kasę chorych.
10. Psychoterapia - Świadczenia terapeutyczne objęte są refundacją po zatwierdzeniu wniosku przez ubezpieczyciela. Liczba sesji ustalana jest indywidualnie na podstawie diagnozy.
11. Świadczenia dodatkowe - Niektóre kasy chorych oferują rozszerzoną ofertę, która może obejmować szczepienia niestandardowe, programy profilaktyczne lub finansowanie terapii alternatywnych. Zakres tych usług różni się w zależności od oferty ustawowego ubezpieczyciela. 

Zobacz także: Tak działa zwrot kosztów dojazdu do lekarza i szpitala w Niemczech

Ubezpieczenie dla pracownika w Niemczech - FAQ 

• Pytanie: Czy wyjeżdżając do pracy w Niemczech muszę wcześniej posiadać ubezpieczenie zdrowotne? 
• Odpowiedź: Tak, każda osoba zatrudniona w Niemczech musi posiadać obowiązkowo ustawowe ubezpieczenie zdrowotne, której miesięczne zarobki nie przekraczają kwoty 6150 euro brutto
• Pytanie: Jak można załatwić ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech? 
• Odpowiedź: Zazwyczaj pracodawcy lub agencje pośrednictwa pracy oferują pomoc związaną z zapewnieniem ubezpieczenia. Opcjonalnie można skorzystać z usług agencji ubezpieczeniowych, doradców lub samodzielnie zawrzeć umowę z ustawowym ubezpieczycielem za pomocą porównywarki ofert dostępnej w internecie. 
• Pytanie: Jakie są koszty ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech? 
• Odpowiedź: Ustawowe ubezpieczenie zdrowotne składa się z podstawowej składki, której wysokość wynosi 14,6% osiąganych miesięcznie zarobków brutto oraz z dodatkowej opłaty tzw. Zusatzbeitrag - jej wysokość każdy ubezpieczyciel ustala indywidualnie.

Inne teksty, które mogą Cię zainteresować: 

• Ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech. Kiedy wygasa po rozwiązaniu umowy o pracę?
• Górne limity składek na ubezpieczenia w Niemczech obowiązujące w 2025 roku
• Ubezpieczenie zdrowotne pracując na Minijob w Niemczech. Tak można je zdoby
• Ustawowe czy prywatne ubezpieczenie w Niemczech, czyli co się bardziej opłaca

Zdjęcie główne: alice_photo - stock.adobe.com