Długi w Niemczech: Które ulegają przedawnieniu w 2026 roku?

W Niemczech wyróżnia się trzy rodzaje długów: długi zwykłe, długi wynikające z umów pożyczkowych oraz długi bazujące na rozstrzygnięciach sądowych. Ponadto istnieje również standardowy okres wygasania długów, ale ma on tylko zastosowanie w określonych sytuacjach. Zazwyczaj terminy przedawnienia nie należą do najkrótszych. Co więcej, w szczególnych przypadkach mogą się wydłużyć. 

Kiedy dług w Niemczech ulega przedawnieniu?

Do przedawnienia długów w Niemczech dochodzi w sytuacji, gdy minął ustawowy termin obowiązywania danego długu i wierzyciel nie zgłosił wobec niego roszczenia zapłaty. Zgodnie z klasyfikacją niemieckich długów, najszybciej przedawnieniu ulegają tak zwane długi zwykłe. Okres ich wygaśnięcia wynosi trzy lata, co jest napisane w § 195 niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB). 

Do długów zwykłych zaliczają się między innymi te związane z: 

• niezapłaconym wynagrodzeniem, 
   
• brakiem sfinalizowania umowy kupna,
   
• niezapłaceniem za towar lub usługę, 
   
• nieopłaconym czynszem, 
   
• windykacją, 

Jak wspomnieliśmy na początku, istnieją także inne, dwa rodzaje długów. W przypadku długów wynikających z umów pożyczkowych lub kredytowych, okres ich przedawnienia wynosi 10 lat lub nawet 30 lat, gdy zobowiązanie spłaty długu wynika z orzeczenia sądu. 

Ostatni rodzaj długu, opierający się na decyzjach wydanych przez sąd dotyczą: 

• szkód wyrządzonych umyślnie na zdrowiu lub osobie. W tym przypadku okres przedawnienia wynosi 30 lat, 
   
• zadłużenie poparte aktem notarialnym, orzecznictwem sądowym lub innym tytułem wykonawczym ulega przedawnieniu również po 30 latach. 
   
• dług powstały w wyniku popełnienia przestępstwa przedawnia się także po 30 latach. 

Istnieją również długi, które mogą wynikać z braku opłacanych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Roszczenia w ich przypadku wygasają po 4 latach, jeśli dług powstał nieumyślnie. Jeżeli osoba ubezpieczona celowo unikała ich opłacania i zostanie to udowodnione, okres przedawnienia wynosi aż 30 lat. 

W przypadku długów podatkowych, standardowy okres przedawnienia zgodnie z § 228 niemieckiego kodeksu podatkowego (AO) wynosi pięć lat, chyba że w prowadzonym postępowaniu wydano wyrok sądu – wtedy obowiązuje okres 30 lat. 

Kiedy i jakie długi ulegają przedawnieniu w Niemczech w 2026 roku? 

Istotne przy obliczaniu okresu przedawnienia danego długu w Niemczech jest to, że bieg jego wygaśnięcia nie pokrywa się dokładnie z datą powstania roszczenia. Żeby lepiej to zrozumieć, spójrzmy na poniższy przykład: 

Roszczenie z tytułu nieopłaconego czynszu powstało w dniu 3 marca 2022 roku. Jednak termin przedawnienia płynie dopiero od 31 grudnia 2022 roku. To oznacza, że trzyletni okres przedawnienia upłynie dopiero 1 stycznia 2026 roku, a nie 3 marca 2025 roku. 

Czas, w którym rozpoczyna się bieg przedawnienia reguluje dokładnie § 199 ust. 1 niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB), którego brzmienie uprościliśmy aby dokładniej przedstawić kontekst: 
 

Standardowy termin przedawnienia rozpoczyna się z końcem roku, w którym powstało roszczenie i wierzyciel posiada wiedzę na temat występującego zadłużenia oraz zna tożsamość dłużnika. Jeśli wskazano inną datę, to obowiązuje wskazana data.

Bazując na obowiązujących przepisach, w 2026 roku w Niemczech ulegają przedawnieniu następujące długi: 

Okres przedawnienia 3 lata

• Czas powstania roszczenia: styczeń - grudzień 2022 rok.
• Rodzaje zadłużenia: niezapłacona pensja, brak sfinalizowania umowy kupna, brak zapłaty za towar lub usługę, niezapłacony czynsz, windykacja prywatna prowadzona przez zewnętrzną firmę.  

Okres przedawnienia 4 lata 

• Czas powstania roszczenia: styczeń - grudzień 2021 rok. 
• Rodzaj zadłużenia: nieopłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Okres przedawnienia 5 lat 

• Czas powstania roszczenia: styczeń - grudzień 2020 rok. 
• Rodzaj zadłużenia: długi podatkowe, gdy nie wydano orzeczenia sądowego.

Okres przedawnienia 10 lat 

• Czas powstania roszczenia: styczeń - grudzień 2015 rok 
• Rodzaj zadłużenia: niespłacone umowy pożyczki lub kredytów. 

Okres przedawnienia 30 lat 

• Czas powstania roszczenia: styczeń - grudzień 1995 rok 
• Rodzaj zadłużenia: szkoda wyrządzona umyślnie na zdrowiu lub osobie, zadłużenie wynikające z aktu notarialnego, orzecznictwa sądowego lub innego tytułu wykonawczego oraz zadłużenie będące wynikiem popełnienia przestępstwa. 

Po upływie powyższych okresów przedawnienia, osoba zadłużona nie jest zobowiązana do spłaty długu. Oznacza to, że nikt nie może jej zmusić, aby to zrobiła. Mimo tego dług nadal istnieje z tą różnicą, że nie można zastosować narzędzi prawnych aby wyegzekwować jego spłatę. 

Czy termin przedawnienia długu w Niemczech może zostać wydłużony? 

Tak, termin przedawnienia długu może ulec wydłużeniu w dwóch przypadkach, i często tak właśnie jest. Pierwszy przypadek dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel czyli osoba którą musi spłacić dłużnik, posiada nakaz sądowy zapłaty. W tym momencie okres przedawnienia długu jest przedłużany o 6 miesięcy. 

Drugi przypadek związany jest z posiadaniem przez wierzyciela dokumentu, który prawnie nakłada obowiązek spłatę długu. Do takich dokumentów zaliczają się orzeczenie sądu, akt notarialny lub inny dokument stanowiący tytuł wykonawczy. W tej sytuacji dług ulega przedawnieniu dopiero po 30 latach. 

Przedawnienie długów w Niemczech - podsumowanie 

Znajomość terminów przedawnienia długów pozwala dowiedzieć się, które z nich i po jakim czasie mogą ulec przedawnieniu. Jednak osoby zadłużone nie powinny zbyt wcześnie świętować. Często spotykaną praktyką jest posiadanie przez wierzycieli sądowego nakazu zapłaty lub innego dokumentu, który ma zmusić dłużnika do zapłaty. 

Dlatego przed zbyt wczesną radością z powodu wygaśnięcia danego długu, warto dokładnie przeanalizować swoją sytuację z prawnikiem specjalizującym się w zadłużeniach. Pozwoli to realnie ocenić szanse na wygaśnięcie długu i uniknąć innych problemów, chociażby takich jak zapłacenie odsetek czy innych opłat. 

Adnotacja: Powyższy tekst nie jest poradą prawną i pełni charakter informacyjny, którego celem jest przedstawienie okresów przedawnienia długów w Niemczech w 2026 roku. Będąc w sytuacji zadłużenia, warto skonsultować się z prawnikiem. 

Zdjęcie: spyrakot - adobe.stock.com