Kiedy Finanzamt zapyta emeryta o wyciągi z konta bankowego?
Część Polaków, którzy pobierają niemiecką emeryturę, może otrzymać list z Finanzamtu z prośbą o przesłanie wyciągów z konta bankowego. Czy niemiecki urząd skarbowy ma do tego prawo? A jeśli tak – w jakich sytuacjach może o takie wyciągi poprosić?Pomyłki zdarzają się każdemu. Nawet emeryci mogą zapomnieć lub nie przekazać do Finanzamtu wszystkich informacji dotyczących podatków – najczęściej ma to miejsce podczas składania rocznego zeznania podatkowego. Niemiecki urząd skarbowy rzeczywiście ma prawo zażądać wyciągów z konta bankowego, a przepisy jasno określają, kiedy dokładnie może to zrobić.
Kiedy Finanzamt może zażądać od emeryta wyciągów z konta bankowego?
Niemiecki urząd skarbowy ma prawo zażądać od osoby pobierającej niemiecką emeryturę wyciągów z konta bankowego, gdy pojawia się rozbieżność między informacjami zawartymi w zeznaniu podatkowym a tym, co faktycznie dzieje się na koncie bankowym.
Zasadniczo urząd opiera się na trzech głównych podstawach prawnych z niemieckiej ordynacji podatkowej (AO):
- § 90 AO: Nakłada na emeryta (podatnika) obowiązek współpracy z urzędem, pełnego ujawnienia faktów istotnych dla opodatkowania oraz przedstawienia dostępnych dowodów.
- § 97 AO: Daje Finanzamtowi prawo do żądania przedstawienia konkretnych dokumentów, w tym właśnie wyciągów bankowych, w celu wyjaśnienia wątpliwości.
- § 88 AO: Nakazuje niemieckiemu urzędowi skarbowemu zachowanie zasady proporcjonalności (Verhältnismäßigkeit) – dochodzenie musi być dostosowane do konkretnej sprawy i nie może wykraczać poza to, co niezbędne.
Głównym punktem zapalnym dla Finanzamtu są sytuacje, w których emeryt osiąga w ciągu roku dodatkowe dochody (np. z najmu nieruchomości, pracy czy innych świadczeń) i nie wykazuje ich w rocznym zeznaniu podatkowym. (Źródło zdjęcia: Kieng - stock.adobe.com)
Warto pamiętać: Samo wezwanie Finanzamtu do przedstawienia wyciągów z konta nie jest jeszcze równoznaczne z oskarżeniem o unikanie opodatkowania. Dotyczy to także Polaków mieszkających w Polsce i pobierających niemiecką emeryturę, ponieważ podlegają oni pod Finanzamt Neubrandenburg i również stamtąd mogą otrzymać takie pismo.
Czego unikać podczas przekazywania informacji do Finanzamtu?
Wyciągi bankowe bardzo często zawierają prywatne wydatki, które na pierwszy rzut oka wydają się niezwiązane ze sprawą prowadzoną przez Finanzamt. Jednak samowolne zakreślanie lub zasłanianie wybranych pozycji to zły pomysł. Część z tych transakcji może mieć kluczowe znaczenie dla prowadzonej kontroli.
Warto pamiętać, że kwestię zasłaniania danych analizował Federalny Trybunał Finansowy (BFH). W wyroku z 7 czerwca 2022 r. (VIII B 51/21) sędziowie podkreślili, że dopuszczalność zaciemniania informacji zależy od konkretnego przypadku i celu samej kontroli. Co do zasady dopuszcza się utajnienie wyczytywanych z opisu transakcji danych wrażliwych np. przekazanych darowizn na cele religijne czy opłat związanych ze zdrowiem. Jednak kwoty i sam fakt płatności muszą pozostać czytelne.
Jeśli zasłonięte zostanie zbyt wiele informacji i urząd nie będzie mógł dokładnie przeanalizować wyciągu, to po prostu go odrzuci.
Jak zareagować na wezwanie Finanzamtu?
W pierwszej kolejności trzeba sprawdzić, jakiego okresu czasu dotyczy wniosek. W następnej dokładnie przeczytać, jakiej sprawy podatkowej dotyczy zapytanie – określa to § 93 i § 97 AO. Ta sprawa musi być dokładnie wskazana przez niemiecki urząd skarbowy.
Ostatnia i najważniejsza zasada: nie podchodzić lekceważąco do wezwania. Ignorowanie listu z Finanzamtu może spowodować, że urząd samodzielnie oszacuje wysokość dochodu i podatku do zapłaty na podstawie § 162 AO, a także nałoży kary pieniężne za brak współpracy na podstawie § 328 AO oraz § 329 AO.
Warto skorzystać ze wsparcia profesjonalisty
Sprawy podatkowe bywają skomplikowane. Aby mieć pewność, że podejmowane działania są słuszne i zgodne z prawem, warto skorzystać z pomocy doradcy podatkowego (Steuerberater), stowarzyszenia pomocy podatkowej (Lohnsteuerhilfeverein) lub udać się do prawnika zajmującego się niemieckim prawem podatkowym.
Adnotacja: Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny oraz edukacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. W indywidualnych sprawach należy skonsultować się z doradcą podatkowym, prawnikiem lub odpowiednim stowarzyszeniem.
Jeśli ten tekst okazał się dla Ciebie przydatny, bądź z podobnymi na bieżąco. Dodaj nas do preferowanych źródeł w Google.
Zdjęcie: – stock.adobe.com


