Niemcy: Sklepy i lokale będą musiały przyjmować gotówkę

Mimo rosnącego zainteresowania płatnościami bezgotówkowymi, sklepy w przyszłości zostaną obwarowane specjalnym nakazem. Będzie on głównie stał po stronie tych osób, które albo nie korzystają z płatności kartą i chcą wyłącznie płacić gotówką. Jest to swego rodzaju rewolucja patrząc na to, że zbliża się czas wprowadzenia cyfrowego euro. 

Dlaczego sklepy nadal mogą decydować o dostępnej formie płatności? 

Zanim przejdziemy do meritum sprawy związanej z nowym nakazem, trzeba wrócić do kwestii która nadal obowiązuje w wielu sklepach oraz w restauracjach. Mowa jest tutaj o możliwości określania płatności – dokładnie chodzi o sposób w jaki klienci mogą zapłacić za dany produkt lub usługę.

Aktualnie na podstawie swobody o zawieraniu umów handlowych, każdy właściciel sklepu lub lokalu usługowego może decydować o tym, czy przyjmuje płatność w formie karty czy gotówki. 

To spowodowało, że w niektórych miejscach osoby nieposiadające karty nie mają możliwości rozliczenia się za daną usługę lub produkt ponieważ sklep informuje w widocznym miejscu o tym, że akceptuje wyłącznie płatność kartą. 

Parlament Europejski od już dłuższego czasu przygotowywał zmiany w rozporządzeniu, czego efektem będzie zaostrzenie przepisów. 

Niedopuszczalny zakaz płacenia gotówką - zmiany w rozporządzeniu PE

Zgodnie z zmianami w rozporządzeniu w punkcie 4a sklepy oraz lokale otrzymają zakaz stosowania oznakowania, które informuje o tym, że nie jest przyjmowana gotówka. W praktyce oznacza to, że płatność gotówką będzie możliwa. Od tej reguły będą występować pewne wyjątki, które umożliwią sklepowi lub lokalowi odmowę przyjęcia płatności w banknotach lub bilonie. Do tych wyjątków zaliczają się: 

• Płatność grubym banknotem np. powyżej 100 euro: Sprzedawca ma prawo odmówić przyjęcia takiego banknotu, jeśli na przykład kupowana jest guma do żucia lub ciastko o wartości nieprzekraczającej 2 euro. Głównie chodzi tutaj o to, że wartość samego banknotu jest nieadekwatna do wartości kupowanego przedmiotu.
   
• Góra monet: Bilon to także pieniądze, ale tutaj trzeba pamiętać o tym, że w przypadku jeśli ktokolwiek będzie chciał zapłacić 50 monetami, osoba która przyjmuje te pieniądze może odmówić i ma do tego pełne prawo. 
   
• Brak drobnych do wydania: Jeżeli sprzedawca w danym momencie nie ma jak wydać reszty, nie ma obowiązku przyjęcia gotówki.
   
• Awaria w sklepie: Brak prądu w sklepie lub awaria kasy również dają sprzedawcy prawo do odmówienia przyjęcia gotówki. 
   
• Dobrowolna umowa z klientem: Jeśli klient sam z własnej woli zgodzi się na inną opcję (np. płatność kartą lub telefonem), to jak najbardziej może zrobić. 
   

💡 Warto wiedzieć: Sprzedawcy mogą na przykład wywiesić znaki informujące o preferowanych płatnościach kartą. Jednak ostatecznie to klient decyduje o sposobie płatności.

Odmowa przyjęcia gotówki przez sprzedawcę: Jak to wygląda dzisiaj w Niemczech?

Obecnie niemieckie sklepy oraz lokale usługowe mają pełne prawo odmówić przyjęcia  banknotów i monet euro. Choć niemieckie prawo mówi, że gotówka to oficjalny środek płatniczy, to ważniejsza jest zw. „swoboda zawierania umów”. 

⚖️ Najważniejsze aspekty prawne w skrócie: 

• Euro jako jedyny oficjalny środek płatniczy: Zgodnie z niemiecką ustawą o Bundesbanku (§ 14 Bundesbankgesetz – BBG), banknoty euro są jedynym nieograniczonym prawnym środkiem płatniczym. Teoretycznie oznacza to, że każdy ma obowiązek je przyjąć.
   
• Swoboda zawierania umów (Vertragsfreiheit): I tutaj wchodzi niemiecki kodeks cywilny (§ 311 BGB). Mówi on, że dwie strony, czyli sklep i klient, mogą umówić się na dowolne warunki zakupu.

W praktyce oznacza to tyle: właściciel lokalu może ustalić zasady gry. Przykładowo, jeśli w widocznym miejscu np. na drzwiach wejściowych lub przy kasie wywiesi jasną informację „tylko karta” (z niem. Nur Kartenzahlung möglich), to klient musi się do niej dostosować. 

Wchodząc do środka, automatycznie wyrażana jest zgoda na warunki sprzedaży. I to jest właśnie powód, dla którego w Niemczech zaczęło przybywać miejsc, gdzie bez plastiku w portfelu nie da się niczego kupić. Nowe unijne rozporządzenie ma ten stan rzeczy po prostu zmienić. 

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Na rewolucję w sklepach przyjdzie jeszcze poczekać, ponieważ całe rozporządzenie musi przejść pełną procedurę unijną, w tym ostateczne porozumienie z Radą UE. Zazwyczaj od momentu ostatecznego przegłosowania przepisów do ich realnego wprowadzenia w życie mijają około 2-3 lata – kraje członkowskie potrzebują czasu na dostosowanie własnego prawa krajowego. 

Zgodnie z oficjalnymi planami Europejskiego Banku Centralnego, w okolicach połowy 2027 roku ruszą testy całego systemu. Jeśli wszystko pójdzie gładko, nowe prawo dotyczące przyjmowania gotówki i cyfrowe euro wejdą w życie w 2029 roku. 

Dziękujemy, za przeczytanie tego tekstu. Jeśli doceniasz publikowane przez nas treści, dodaj nas do preferowanych źródeł w Google.

Zdjęcie: Robert Kneschke – stock.adobe.com