Niemcy trzymają w skarpecie niezłą sumę, więc kto tu mówi o wymieraniu gotówki

Stwierdzenie, że przedwczesne prognozy związane z wymieraniem gotówki nijak mają się do rzeczywistości są w pełni uzasadnione. Potwierdzają to szczególnie dane Bundesbanku. To ta instytucja postanowiła oszacować, jaką ilość gotówki Niemcy trzymają w przysłowiowej “skarpecie”. 

Prawie 400 miliardów euro w gotówce chomikowanych w Niemczech 

Szacunki Bundesbanku wskazują, że około 42% wszystkich banknotów euro w Niemczech jest wykorzystywanych jako jeden ze sposobów zabezpieczania majątku. W porównaniu z rokiem 2013 udział gromadzonej gotówki wzrósł aż o 2,5 razy. Bundesbank opiera się na konkretnych liczbach - te pokazują, że pod koniec 2024 roku, w przysłowiowej “skarpecie” trzymano aż 395 miliardów euro. 

Ilość gotówki w codziennym obiegu - dane Europejskiego Banku Centralnego 

Wypowiedź rzeczniki Bundesbanku pokazuje pewien paradoks związany z tym, co aktualnie dzieje się z gotówką. Potocznie jest on nazywany “paradoksem gotówki” i oznacza, że pomimo słabnącego trendu dla tej formy płatności, spora jej ilość znajduje się nadal w codziennym obiegu. Świetnie ten stan rzeczy potwierdzają statystyki. 

Euro: Gotówka w codziennym obiegu - statystyki 

• Łączna wartość banknotów i monet w obiegu na terenie strefy euro osiągnęła w marcu 2025 roku poziom 1,564 biliona euro.
• Od wiosny 2022 roku zanotowano wzrost o blisko 30 miliardów euro, mimo wyraźnego spowolnienia tempa przyrostu.
• W porównaniu z początkiem pandemii COVID-19, poziom gotówki zwiększył się aż o 300 miliardów euro, co pokazuje długoterminowy trend wzrostowy.

Bundesbank zwraca uwagę, że sytuacja ta obserwowana jest nie tylko w Niemczech, ale także w wielu innych państwach strefy euro. Potwierdza się także jedno: pomimo rosnącej popularności płatności elektronicznych, gotówka wciąż pełni ważną funkcję w codziennym życiu. 

Co kryje się za popularnością gotówki w Niemczech? 

Zjawisko związane z popularnością gotówki w Niemczech od lat analizowane jest przez przedstawicieli sektora bankowego i firm zajmujących się technologią druku pieniądza. W związku z tym ustalono kilka istotnych aspektów mających wpływ na postrzeganie gotówki jako wciąż atrakcyjnego źródła gromadzenia majątku, czy środka płatniczego. 

Powody popularności gotówki w Niemczech 

• Gromadzenie gotówki zyskało na znaczeniu, szczególnie w okresach napięć gospodarczych i społecznych.
• Źródłem tego trendu jest m.in. rosnące poczucie niepewności - zarówno wśród konsumentów, jak i inwestorów.
• Eksperci z branży banknotowej zauważają, że choć część gotówki nadal trafia do codziennego użytku, coraz większy wolumen euro trafia do sejfów i domowych skrytek jako forma zabezpieczenia kapitału.
• Od dziesięcioleci prowadzone są analizy cyklu życia gotówki i zachowań użytkowników - badania te wskazują na silny związek między poziomem zaufania społecznego a skłonnością do magazynowania banknotów.
• Dane Bundesbanku pokazują, że podczas pandemii COVID-19 udział gotówki przechowywanej jako forma rezerwy osiągnął rekordowy poziom 43%.
• Taki wzrost notowano również podczas wcześniejszych kryzysów, co potwierdza, że gotówka nadal postrzegana jest jako bezpieczna przystań w czasach ekonomicznych zawirowań.

Ile osób płaci gotówką w Niemczech? 

Spoglądając na tegoroczne wyniki badania przeprowadzonego przez YouGov na zlecenie Postbanku, tradycyjna gotówka wciąż odgrywa istotną rolę w codziennym dokonywaniu płatności. 

Płatności gotówką w Niemczech - infografika 

Około 35,6% respondentów zadeklarowało regularne korzystanie z gotówki podczas codziennych zakupów i transakcji. Największe przywiązanie do fizycznego pieniądza wskazują osoby osiągające miesięczny dochód na poziomie około 2500 euro netto. Co więcej, w tej grupie aż 42,7% wskazuje gotówkę jako preferowaną metodę płatności.

Dane z Niemiec wskazują, że choć połowa transakcji w punktach sprzedaży nadal dokonywana jest gotówką, odpowiadają one już tylko za około 25% całkowitej wartości zakupów.

Płatności elektroniczne w Niemczech coraz bardziej popularne 

Elektroniczne metody płatności zyskują na znaczeniu w Niemczech, wypierając tradycyjne formy rozliczeń, co potwierdzają dane z tegorocznego badania. 

• Z badań przeprowadzonych przez YouGov wynika, że ponad 61% ankietowanych preferuje płatności bezgotówkowe, za pomocą kart płatniczych lub urządzeń mobilnych.
• Szczególne znaczenie zyskały transakcje zbliżeniowe, które wykorzystywane są na co dzień przez niemal 45% respondentów.
• Trend przejścia na płatności cyfrowe nasilił się po 2023 roku, kiedy to udział płatności kartą osiągnął 27% wszystkich transakcji - wzrost o pięć punktów procentowych względem 2021 roku.
• W tym samym okresie zauważono spadek udziału gotówki o 23%, co potwierdza systematyczne odchodzenie od tradycyjnych form płatności.
• Zdecydowany wzrost odnotowały także płatności mobilne - ich udział w rynku potroił się, osiągając poziom 6% ogółu transakcji.

Młodsze pokolenie chętniej korzysta z aplikacji do płacenia 

Największą dynamikę zaobserwowano w grupie wiekowej 25- 34 lata, gdzie korzystanie z aplikacji mobilnych, takich jak Apple Pay czy Google Pay, wzrosło z 4 do 14%. Dane wskazują, że młodsze pokolenie coraz częściej rezygnuje z fizycznego portfela na rzecz rozwiązań opartych na smartfonach i smartwatch'ach. 

Czy gotówka zniknie z obiegu? 

Spoglądając na dane udostępnione przez Bundesbank, jedno jest pewne - gotówka nie zniknie z obiegu. Jako forma zabezpieczenia kapitału w trudnych czasach wykazuje wciąż duże zainteresowanie - zarówno wśród osób prywatnych i inwestorów. 

Pomimo rosnącego zainteresowania płatnościami elektronicznymi, gotówka stanowić będzie alternatywną formę płatności, dlatego głosy o jej umieraniu są mocno przesadzone. 

Wykorzystane źródła: 

rnd.de: Deutsche horten rund 400 Milliarden unter den Matratzen

Zdjęcie główne: ronstik - stock.adobe.com