Niemcy: Wzrost dodatkowej składki zdrowotnej. Jak wpływa na zarobki?

Niemieckie kasy chorych, których jest ponad 100, konkurują ze sobą głównie wysokością dodatkowej składki znanej w Niemczech jako Zusatzbeitrag. O ile świadczenia w ramach składki podstawowej są niemal identyczne, to właśnie Zusatzbeitrag pozwala kasom chorych oferować dodatkowe usługi medyczne. 

Niestety w tym roku kasy chorych podniosły w górę dodatkową składkę średnio o 0,4 proc. Zarówno pracownik i pracodawca muszą pokryć od 2,9% do nawet 4,3%. Co to oznacza finalnie dla pensji osób pracujących w Niemczech? 

Podwyżka dodatkowej składki zdrowotnej. O ile zmniejsza zarobki w Niemczech? 

Dodatkowa składka zdrowotna jest wliczona w ubezpieczenie zdrowotne, które jest co miesiąc potrącane z wypłaty. Samo ubezpieczenie zdrowotne uszczupla zarobki o 14,6%, ale wartość ta jest po połowie dzielona między pracownika i pracodawcę: 

• 7,3% - płaci pracownik
• 7,3% - płaci pracodawca 

Zasada współdzielenia kosztów składki dotyczy także dodatkowej składki zdrowotnej (Zusatzbeitrag). Zakładając, że średnia wg. rządu federalnego wynosi 2,9%, to: 

• 1,45% - płaci pracownik
• 1,45% - płaci pracodawca 

Podwyżka o 0,4%, która niedawno miała miejsce powoduje, że także i ona jest dzielona po połowie między pracownika i pracodawcę. Finalnie więc z 3,3% połowę pokrywa pracownik - 1,65%. 

Zobaczmy teraz, o ile ta dodatkowa składka pomniejsza kwotę netto wypłaty.  

Przykładowe obliczenie 

Załóżmy, że pracownik miesięcznie zarabia 4000 euro brutto. Przed podwyżką kwota potrącenia z tytułu dodatkowej składki zdrowotnej wyniosła miesięcznie 58 euro. Po podwyżce o 0,4% obciążenie wzrosło do 66 euro. 

Przed podwyżką jego netto wynosiłoby 2708 euro, natomiast po naliczeniu 0,4% kwota ta zmniejsza się do poziomu 2700 euro. Rocznie nawet tak niewielki procent sprawia, że pracownik z własnej kieszeni do kasy chorych wpłaca 96 euro. 

Zapamiętaj: 

• Podwyżka dodatkowej składki nie zmniejsza zarobków brutto.
   
• Podwyżka dodatkowej składki zwiększa potrącenie do kasy chorych.
   
• Podwyżka dodatkowej składki pomniejsza Twoje netto, czyli to co na końcu trafia na Twoje konto.

Dlaczego dodatkowa składka zdrowotna w Niemczech jest naliczana? 

Kasy chorych w Niemczech zmagają się z ciągłymi problemami. Pierwszym i głównym, to stale rosnące koszty utrzymania szpitali i przychodni. Tego typu placówki płacą dużo za prąd, ogrzewanie i nowoczesny sprzęt medyczny. Koszty te są przerzucane na kasę chorych, a to odbija piłeczkę do pacjentów. 

Drugim jest narastający problem z demografią. Niemieckie społeczeństwo jest jednym z najszybciej się starzejącym w całej Europie. Oznacza to, że wielu seniorów potrzebuje długoterminowej i stałej opieki. Niestety, osób pracujących w stosunku do liczby starzejących się jest mniej. Aby pokryć opiekę długoterminową, kasy chorych podnoszą Zusatzbeitrag. 

Trzecim problemem jest możliwość oferowania wyższych płac dla lekarzy i pielęgniarek. Zatrzymanie takich osób wymaga podniesienia pensji. Dodatkowa składka zdrowotna ma w tym swój udział. 

Czy dodatkowa składka zdrowotna jest obowiązkowa? 

Nie ma innego wyboru, jeśli pracownik jest ustawowo ubezpieczony (GKV). Opłacanie dodatkowej składki zdrowotnej jest w tym przypadku obowiązkowe, ponieważ jest ona potrącana z zarobków brutto obok podstawowej składki zdrowotnej. Pracownik pokrywa 7,3% plus dodatkową składkę w granicach 1,45% - 2,15%. Finalnie potrącenie z ubezpieczenia zdrowotnego pomniejsza zarobki miesięcznie o około 8,75% do nawet 9,45%. 

Specjalne prawo do zmiany kasy chorych 

Podwyżka dodatkowej składki zdrowotnej daje osobie ubezpieczonej w Niemczech specjalne prawo do zmiany kasy chorych na inną, z niższą składką. Pracownik ma prawo zrezygnować nawet, gdy nie upłynął standardowy okres członkowski wynoszący 12 miesięcy. 

Umowę z kasą chorych można wypowiedzieć do końca miesiąca, w którym została naliczona wyższa, dodatkowa składka zdrowotna. Okres wypowiedzenia wynosi zazwyczaj 2 miesiące. Przykładowo, gdy złożono wniosek w styczniu o zmianę kasę chorych, ubezpieczenie w nowej będzie obowiązywać od 1 kwietnia. Pracownik przez luty i marzec będzie jeszcze płacić wyższą składkę. 

Sam proces zmiany kasy chorych wygląda następująco: 

1. Porównujesz kasy chorych na przykład przez porównywarki online lub u agenta ubezpieczeniowego.
    
2. Składasz wniosek do nowej kasy chorych. Nowa kasa chorych skontaktuje się z poprzednią i dopełni formalności związanej z Twoim przeniesieniem. 
    
3. Informujesz pracodawcę o zmianie kasy chorych, chociaż wiele z nich przesyła informację do pracodawcy drogą elektroniczną. 
    

Warto wiedzieć: Nowa kasa chorych nie może odmówić Ci przyjęcia ze względu na wiek czy stan zdrowia - jeśli mówimy o ustawowym ubezpieczeniu (GKV). 

Czym jest dodatkowa składka zdrowotna w Niemczech - definicja 

Zusatzbeitrag (kassenindividueller Zusatzbeitrag) to dodatkowa, indywidualna składka na ustawowe ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech. Jest ona pobierana przez kasy chorych (Krankenkassen) oprócz ogólnej, sztywnej stawki ustawowej, która wynosi 14,6%. 

Niemiecki system opiera się na tzw. Funduszu Zdrowia (Gesetzlicher Gesundheitsfonds), do którego trafiają pieniądze ze składek i podatków, a następnie są rozdzielane pomiędzy kasy chorych.

Zasada funkcjonowania dodatkowej składki zdrowotnej: 

• Jeśli pieniądze z funduszu nie pokrywają wydatków danej kasy chorych (np. na leczenie pacjentów, operacje, leki), kasa ma prawo (a wręcz obowiązek przy braku rezerw) ustalić własną dodatkową składkę procentową, aby zrównoważyć budżet.
   
• Wysokość: Każda kasa chorych ustala Zusatzbeitrag samodzielnie na podstawie swojej sytuacji finansowej. Rząd federalny wyznacza co roku tzw. średnią składkę dodatkową. W 2026 roku wynosi ona 2,9%, ale kasy chorych zazwyczaj stosują większe wartości do nawet 4,3%. 
   
• Płatność: Podobnie jak składka podstawowa, Zusatzbeitrag jest dzielony dokładnie po połowie między pracownika i pracodawcę.
   
• Baza naliczania: Jest to wartość procentowa odciągana od pensji brutto pracownika, ale tylko do określonego prawem rocznego limitu zarobków. 

Zdjęcie: Andrey Popov – stock.adobe.com